Brein Darmflora

Darmbacteriën die het brein veranderen: hoe beïnvloeden ze stemming?

darmbrein1
Share Button

Hoewel we ervan op de hoogte zijn, dat trek en vertering gereguleerd worden door het enterisch zenuwstelsel, beïnvloeden de darmen ook onze emoties en stemming. We noemen intuïtie ook weleens een ‘onderbuikgevoel’. Dit is niet zomaar een term, maar blijkt te kloppen: het is te wijten aan de darm-hersenen connectie. Zo linken depressie en angst aan de samenstelling van de darmbacteriën.

Darm-hersenen connectie

Uit onderzoek is duidelijk dat darmbacteriën invloed hebben op ontsteking, pijn, eetgedrag, trek, stemming en andere dingen die schijnbaar ongerelateerd lijken zoals: depressie en rusteloosheid. Depressie en angst gaan dan ook niet zelden gepaard met een aandoening aan de darmen, zoals het prikkelbare darmsyndroom.

De kennis omtrent de hersen-darm as (ook wel darm-hersenen connectie genoemd) is de laatste jaren behoorlijk toegenomen. Deze as maakt communicatie in beide richtingen mogelijk, door gebruik te maken van signalen zoals cytokinen, hormonen en neurotransmitters. Dit betekent dat je darmen letterlijk tegen je hersenen ‘praten’ om emoties te beïnvloeden. Even belangrijk is het feit dat de emoties en neurotransmitters die door het  brein geproduceerd worden, ook een uitgesproken effect op de darmen hebben.

Wanneer de communicatie tussen darm en brein niet goed verloopt, kan dit tot diverse ziekten leiden en ook tot depressie en angst. Wie had ooit gedacht dat de samenstelling van darmbacteriën zo’n grote rol speelt in de stemming.

Diversiteit

De menselijke darmen worden bewoond door meer dan 100 triljoen microben en dat is meer dan in de lichaamscellen. Het genetisch materiaal dat de microben bevatten, is 150 keer groter dan het overige erfelijke materiaal. De meeste experts zijn het er over eens, dat we meer dan 1000 verschillende soorten in onze darmen hebben. Wat betreft strengen, bezitten we er meer dan 7000. In onze darmen leven dus hele bevolkingsgroepen van allerlei ‘nationaleiten’. Door blootstelling aan stress, chemicaliën, antibiotica en giffen, vermindert de diversiteit van het microbioom. Hoe minder divers het microbioom is, des te gevoeliger we zijn voor ziekten en aandoeningen.

Darmbacteriën baby

De samenstelling van darmbacteriën van een baby, begint met de microflora van de vagina van de moeder. Baby’s die via een keizersnede geboren zijn, hebben darmbacteriën die meer verwant zijn aan huidflora dan aan darmflora. Sommige studies laten zien dat de een gangbare diversiteit in samenstelling gedurende het verdere leven van deze baby’s, niet meer tot stand komt.

Slechts een paar van de functies van de darmbacteriën:

  • Ontwikkeling van immuunsysteem functie
  • Ondersteuning van darmbewegingen
  • In tact houden van darmwand
  • Ondersteuning bij vertering en opname van vitaminen en mineralen
  • Verdeling van vetopname en –verdeling.

Darmbacteriën en stress

Wat in toenemende mate duidelijk wordt is dat er een bi-directionele communicatie tussen de darm microben is, wat het centrale zenuwstelsel en brein beïnvloedt. Omgekeerd is eveneens het geval: het brein beïnvloedt de microbiële samenstelling.

Stress beïnvloedt de darmbacteriën, op 3 manieren:

  • Toename van de hoeveelheid ontstekingscytokinen (IL-6, TNF-alfa), wat de samenstelling van darmbacteriën verandert
  • Heeft effect op de doorlatendheid  van de darmwand, wat gelinkt is aan veel auto immuunziekten
  • Staat bacteriën toe de bloed-hersenbarrière te passeren, wat ontstekingen in het lichaam in de hand werkt

Hoe darmbacteriën bijdragen aan depressie en angst

Enkele mechanismen waardoor de darmbacteriën brein en emoties beïnvloeden

  • Veranderde microbiële samenstelling: zowel probiotica als schadelijke infectieuze bacteriën hebben effect op de hersenen en emoties. Een studie toonde aan dat door probiotica suppletie angst afneemt.
  •  Activatie immuunsysteem: darmbacteriën activeren het immuunsysteem en zorgen voor een toename van schadelijke ontstekingsbevorderende cytokinen. Veel studies laten de link tussen de toename van bepaalde cytokinen en depressie zien.
  •  Tiende hersenzenuw: Dit is de belangrijkste zenuw van het parasympatische systeem dat de vlucht-vecht response kalmeert. De tiende hersenzenuw heet ook wel de nervus vagus.  Activatie van deze hersenzenuw en de vrijzetting van acetyl-choline hebben een kalmerend en ontstekingsremmend effect op het lichaam. Veel effecten van de darmbacteriën op hersenen en lichaam blijken af te hangen van deze activatie.
  •  Stofwisseling van tryptofaan: tryptofaan is een heel belangrijk aminozuur en het materiaal dat het lichaam gebruikt om serotonine aan te maken (de ‘geluks’neurotransmitter). Een specifieke route – de kynurinine route-  regelt de stofwisseling van tryptofaan en zorgt voor de opslag van 95% van al het tryptofaan. Wanneer er microbiële infecties zijn, zoals door gist,  bacteriën of parasieten, kan deze route geactiveerd worden en de voorraad tryptofaan ‘plunderen’. Dit leidt tot vermindering van serotonine en kan depressie en slapeloosheid tot gevolg hebben.
  • Microbiële metabolieten: darmbacteriën helpen bij de productie van galzuren en korte vetzuur-kettingen, die essentiëel zijn voor zowel de lichamelijke als de mentale gezondheid.
  • Neurometabolieten: raar maar waar, bacteriën hebben de kundigheid om veel neurotransmitters en metabolieten te produceren die directe invloed op hersenen en gedachten uitoefenen. Studies tonen dat microben zelfs invloed hebben op je lekkere trek, eetgedrag en zelfs voedingkeuze.
  • Bacteriële celwand-suikers: misschien wel het meest fascinerende van allemaal. De wanden van bacteriën bevatten suikermoleculen die via ‘rechtstreekse verbinding’ met immuun- en hormoonsystemen, deze systemen in actie zetten. Dit mechanisme is verantwoordelijk voor de gezonde effecten van probiotica op darmen en hersenen.

Samengevat: Er is groeiend bewijs dat suggereert dat darmbacteriën een voorname rol spelen in de regulering van gedrag en hersenchemie en dat ze relevant zijn bij de ontwikkeling van depressie en angst. Meer lezen hierover: Dossier darmbacteriën

Bronnen:

 

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Sinds kort zit Goedgezond ook op Facebook! Help je mee om de pagina bekend te maken? Vergeet dan niet op ‘vind ik leuk te klikken’ ;-) Thanks!