Brein Zoet

Hoe suiker Alzheimer in de hand werkt

alz
Share Button

De verwachting is dat 1 op de 5 mensen in Nederland dementie krijgt, waarvan de meest voorkomende vorm Alzheimer is. Overmatige suikerconsumptie lijkt Alzheimer in de hand te werken, ook duikt er nieuw bewijs op dat de Westerse voeding tot een kleiner brein leidt. Wat zijn de rode vlaggen voor Alzheimer?

Kleinere hippocampus

alz

Neurologische issues
Zoals dr. Perlmutter in zijn boek ‘Grain Brain’ belicht, is er een breed scala aan neurologische issues die in verband staan met de standaard Westerse voeding. Onlangs kwam er nieuw bewijs dat dit type voeding tot een kleiner brein leidt,  tot een kleinere hippocampus om specifiek te zijn. De hippocampus zorgt voor opslag van informatie in het geheugen, de ruimtelijke oriëntatie en het controleren van het gedrag.

Het goede nieuws is, dat beweging de hippocampus weer groter maakt (1 ) (2)


“Toen senioren tussen de 60 en 80 jaar deelnamen aan een studie en hiervoor een jaar lang 3 dagen per week gingen wandelen, 30 tot 45 minuten, nam het volume van hun hippocampus toe” Meer hierover


Deel van geheugenverlies succesvol omgekeerd

Alzheimer is helaas nog niet te genezen, hoewel een interessant kleine UCLA (University of California) van vorig jaar meldde dat een deel van het geheugenverlies omgekeerd kan worden: dit is voor het eerst in de geschiedenis. (3) Opmerkelijk, en om dit resultaat te bereiken gebruikten de onderzoekers Paleo-achtige voeding. Het was een landmark studie en de data ondersteunen het begrip dat koolhydraat- en suikerrijke voeding alles behalve goed is voor de mentale gezondheid.

En wat voor leven hebben we, zonder mentale gezondheid? Reden genoeg om zuinig te zijn op wat we hebben.

Suikerconsumptie

Alzheimer zal naar verwachting bij 1 op de 5 mensen in Nederland voorkomen. Voor vrouwen is dit 1 op de 3, omdat vrouwen een langere levensverwachting hebben. De babyboomer generatie is vrijwel de eerste generatie die een leven lang echt behoorlijk suikerrijk gegeten heeft. Alzheimer wordt het eerst opgemerkt door problemen met het geheugen, beoordelingsvermogen en denken. De ziekte kan ook –heel wreed- op jongere leeftijd beginnen, zoals we konden zien in de film Still Alice. (4)

Voeding, omgevingsfactoren en leefstijl

De ziekte kenmerkt zich door een slecht functioneren van het brein. Geheugenproblemen en dementie nemen toe, wanneer Alzheimer toeneemt. Er is medicatie die helpt bij de symptomen, maar genezing is er vooralsnog niet. Genetica lijkt een rol bij de ziekte te spelen, maar epigenetica (voeding, omgevingsfactoren en leefstijl) speelt ook een enorme grote rol. (5)

Problematische ophopingen in brein (plaques)

Er worden plaques en verwarringen in het brein waargenomen, die tot problematische ophopingen leiden. Wetenschappers debatteren nog steeds over de exacte oorzaak, maar er zijn een paar verschillende hypothesen. Eerst is er de cholinerge hypothese waarbij er -globaal gezegd- van uit gegaan wordt dat de ziekte veroorzaakt wordt door een verminderde synthese van neurotransmitter acetylcholine. Medicatie die zich specifiek hierop richt, is echter niet succesvol. Daarom wordt ook gesteld dat amyloïdenophopingen –die voor ontsteking in de hersenen zorgen- de oorzaak zijn. Deze ophopingen blijken zich al in de twintiger jaren te ontwikkelen. Verder is er nog de Tau hypothese.

Misschien wel de interessantste hypothese is de amyloïde hypothese; deze stelt dat de beta-amyloïde proteïne de synaptische functie verlaagt. Gelijktijdig bindt een amyloïde precursor proteïne zich aan een receptor die letterlijk ‘death receptor 6’ heet (DR6). (6)  Dit is de meest plausibele stelling, omdat DR6 aangetroffen wordt in breinen die het meest door Alzheimer zijn aangetast.

Rode vlaggen voor Alzheimer

Wat heeft suiker hiermee te maken?

De routes die betrokken zijn bij de ontwikkeling van diabetes lijken ook aangetast te zijn als Alzheimer zich ontwikkelt. Aangezien aantoonbaar is gemaakt dat teveel suiker direct tot diabetes leidt (7), is dit de eerste rode vlag.

Diabetes type 3

Sommige onderzoekers denken dat er teveel glucose verbrand wordt, wat tot een verstoring in de hersenen leidt. Dit is ook de reden waarom het UCLA onderzoek –waarbij een suikerarm dieet gevolgd werd- lijkt te werken. Alzheimer wordt ook wel type 3 diabetes genoemd (8), omdat ook het brein insuline kan produceren. Deze insuline is nodig voor de overleving van de hersencellen, en als dit verstoort wordt…kunnen we wel bedenken wat er met die cellen gebeurt.

Verlies van grijze massa

Een andere rode vlag is het feit dat door diabetes meer grijze massa verloren gaat (9), vergeleken met mensen die geen diabetes hebben. Het verlies van grijze massa draagt bij aan Alzheimer. En aangezien er nu bewijs is dat Westerse voeding linkt met een kleinere hippocampus, ziet het er niet best uit voor suikerminnende mensen. De hippocampus is het hersengedeelte dat het meest aangetast wordt door Alzheimer.

Een eerlijke kijk op je voeding

Een van de meest alarmerende studies – in 2013 gepubliceerd in The New England Journal of Medicine- (10), meldde dat hogere glucosespiegels een risicofactor voor dementie zijn, zelfs bij mensen zonder diabetes. Dit zou inhouden dat je nooit weet of je een verhoogd risico loopt. Sterker nog; je kunt in de veronderstelling zijn dat je gewoon gezond bent. Een eerlijke kijk op je voeding, vertelt je hoe het werkelijk gesteld is. Een recentelijke studie bevestigde de glucosebevindingen, en meldde dat insulineweerstand geassocieerd wordt met een aanzienlijk lagere glucosestofwisseling. (11)

Insulineweerstand

En om het bewijs completer te maken, stelde de auteur van een studie uit 2013 dat ‘er een behoorlijke toename van diabetes2 patiënten is sinds de laatste decennia, en dit voornamelijk te wijten is aan de Westerse leefstijlfactoren (gebrek aan beweging) en calorierijke diëten.’ De auteur vervolgt: “Suikerrijke voeding werken overgewicht en insulineweerstand in de hand,  wat tot diabetes 2 leidt. Het scenario wordt nog erger: consistent wordt aangetoond dat diabetes 2 een risicofactor voor Alzheimer is. Beide stoornissen tonen dezelfde demografische profielen, risicofactoren, klinische en biochemische factoren (waaronder insulineweerstand). “ (12)

Let wel: uit het NEJM-artikel blijkt dus dat je geen diabetes hoeft te hebben, om een verhoogd risico op Alzheimer te hebben.

Een van de beste preventieve maatregelen die je kunt nemen is het overgaan op een suikerarm dieet. Dr. Perlmutter adviseert in ‘Grain Brain’ om een ketogeen dieet te volgen voor langdurige mentale gezondheid.

Er zijn veel redenen om suiker te mijden, maar het neurologische risico lijkt wel de beste reden. Alzheimer wordt nog niet compleet begrepen en omdat de symptomen zo wreed zijn, kunnen we maar beter zuinig zijn om wat we hebben en de nodige voorzorg nemen. Als nog bekender wordt dat suiker hersenschade veroorzaakt, dan zijn de economische gevolgen groot (denk bijvoorbeeld aan de frisdrankindustrie, en  Coca Cola die frisdrankonderzoeken financiert met als -vrij hilarische-uitkomst: ‘overgewicht komt niet door frisdrank’).


  1. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21282661
  2. www.pnas.org/content/108/7/3017.abstract?sid=60795313-7425-42e0-be85-8e5fbac4ac86
  3. www.newsroom.ucla.edu/releases/memory-loss-associated-with-alzheimers-reversed-for-first-time
  4. www.nature.com/neuro/journal/v17/n9/full/nn.379
  5. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2677572/
  6. www.globalresearch.ca/sugar-killing-us-sweetly/5367250
  7. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2769828
  8. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24434688
  9. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23924004
  10. www.archneur.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=2398420
  11. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23657152
Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Volg Goed Gezond op sociale media

Sinds kort zit Goedgezond ook op Facebook! Help je mee om de pagina bekend te maken? Vergeet dan niet op ‘vind ik leuk te klikken’ ;-) Thanks!