Voeding

Waarom deze 5 -ingeburgerde- eetgewoonten jaren van je leven trekken

ouder1
Share Button

Ongezonde eetgewoonten doen meer dan gewichtstoename in de hand werken en je energie ondermijnen. Ze verouderen je van binnenuit en trekken jaren van je leven af. “Slechte eetgewoonten zijn als het dagelijks oproepen van het sloopteam. Verouderen is geen passief proces, zoals we ooit dachten. De voeding die je eet, bepaalt in welke mate je mooi en sierlijk ouder wordt,” zegt dr. Henry S. Lodge, auteur van ‘Younger Next Year’.

ouder1

Jaren van je leven

Suiker, vet, bewerkte koolhydraten, ze doen meer dan het brengen van extra pondjes. Ze trekken jaren van je leven.

Geef je lichaam de beste middelen

Voeding –niet de leeftijd- bepaalt de interne chemie van het lichaam. En de interne chemie bepaalt op zijn beurt de kwaliteit en veerkracht van je vrijwel elk orgaan, cel en systeem in het lichaam.

“Verouderen is geen passief proces, zoals we ooit dachten. De voeding die je eet, bepaalt in welke mate je mooi en sierlijk ouder wordt,” zegt dr. Henry S. Lodge, auteur van ‘Younger Next Year’.

De conditie van je huid en de kwaliteit van je botten, hersenen en verbindingsweefsels worden allemaal beïnvloedt door wat je eet. Dit bepaalt dus grotendeels hoe snel je de effecten van veroudering ziet en voelt. Het menselijk lichaam is voortdurend ‘onder constructie’, de meeste cellen worden om de zoveel tijd weer vervangen. Het geheim is om je lichaam de beste gereedschappen te geven om dit werk te doen: onbewerkte, gezonde voeding.


Het duurt gemiddeld 7 tot 10 jaar voordat alle cellen zijn vervangen

  • De cellen rond de borst zijn 15.1 jaar oud
  •  Cellen aan de darmoppervlakte zijn 5 dagen oud
  •  De rest van de darmen is 15.9 jaar oud
  •  Rode bloedcellen worden binnen 120 dagen vervangen
  •  De opperhuid wordt binnen 2 weken vervangen
  •  De lever is 300 tot 500 dagen oud
  •  Het skelet wordt binnen 10 jaar compleet vervangen

            Dr. Fristen, stamcel bioloog, Karolinska Institut


Als wekelijks dagelijks wordt

Natuurlijk maakt niemand voortdurende de goede keuzes, maar als een wekelijkse slechte gewoonte een dagelijkse wordt, wordt het herstelsysteem van het lichaam ondermijnd. “Slechte eetgewoonten zijn als het dagelijks oproepen van het sloopteam, zonder ooit het bouwteam te roepen,” legt dr. Lodge uit.

Dit zijn de gewoonten die de veroudering versnellen

ouder7

Eetgewoonte nr. 1: een zwakte voor gemaksvoeding

De boosdoener

Deels gehydrogeneerde oliën (bron van transvetten), die door fabrikanten gemanipuleerd worden om de houdbaarheid te vergroten

Hoe het je veroudert: het eten van veel gemaksvoeding, deels met gehydrogeneerde oliën, eist een verouderingstol doordat het ontsteking bevordert. Chronische ontsteking is een systematische irritatie die diep in het lichaam smeult. Zoals roest zich door een auto verspreidt, erodeert ontsteking de basismechanismen van het lichaam.

Om specifiek te zijn, veroudert chronische ontsteking het lichaam door de telomeren af te knagen.

Telomeren

De kapjes aan het einde van de chromosomen (telomeren) beschermen de genen. Doordat telomeren bij elke celdeling korter worden, zijn ze uiteindelijk opgebruikt en worden cellen inactief of sterven ze. Celdood is natuurlijk, maar leefstijlfactoren –zoals het eten van voeding die veel gehydrogeneerde oliën bevat- kan de telomeren vroegtijdig verkorten en veroudering versnellen. Volgens een nieuw rapport van de Environmental Working Group zit er vaak gemiddeld 37% transvet in supermarktproducten, ook wanneer er 2% op het label vermeld staat.


De sleutel bij celveroudering zijn de telomeren. Onderzoekers leggen al een poosje de focus op telomeren. Aan het uiteinde van een chromosoom bevindt zich een telomeer: een stukje DNA. Telomeren worden telkens een stukje korter wanneer er celdelingen plaatsvinden. Wanneer de telomeer korter wordt, loopt het DNA van de chromosoom schade op. De cel deelt zich niet langer, en sterft. Mediterraans eten behoudt de lengte van de telomeren. Meer info over recente onderzoeken


De kapjes aan het einde van de chromosomen beschermen de genen. Doordat telomeren bij elke celdeling korter worden, zijn ze uiteindelijk opgebruikt en worden cellen inactief of sterven ze. Celdood is natuurlijk, maar leefstijlfactoren –zoals het eten van voeding die veel gehydrogeneerde oliën bevat- kan de telomeren vroegtijdig verkorten en veroudering versnellen. Volgens een nieuw rapport van de Environmental Working Group zit er vaak gemiddeld 37% transvet in supermarktproducten, ook wanneer er 2% op het label vermeld staat.

voedingvet

Ontsteking is vijand nr. 1

Dr. Shawn Talbott –biochemist, voedingswetenschapper en auteur van ‘The Secret of Vigor’- zegt hierover: “Ontsteking is vijand nummer 1 voor de telomeren.” Hij legt in zijn boek uit dat vroegtijdig verkorte telomeren gelinkt zijn aan hartaandoeningen, diabetes2 en bepaalde vormen van kanker. “Mensen denken dat de strijd tegen transvetten gewonnen is, maar vergeet niet dat de informatie op etiketten niet helemaal eerlijk is.”

Waar het op neerkomt: als je kant-en-klaar maaltijden koopt of verpakte koekjes of crackers consumeert, zonder te letten op het etiket en de hoeveelheid, kan je per dag een paar gram transvetten binnenkrijgen. Het is soms lastig om dit in te schatten, omdat je soms iets koopt wat gezond lijkt (lees: waarvan de verpakking doet vermoeden dat het gezond is) en je het idee hebt dat je er dus redelijk onbeperkt van kan eten. Misschien denk je zelfs dat je goed bezig bent.

Eet dus minder kant-en-klaar (wees alert bij veel dat voorverpakt is) en ga voor vers. Consumeer vetten van goede kwaliteit, want die zijn er genoeg. Je vind ze onder andere in biologische olijfolie, kokosolie, lijnzaadolie en hennepzaadolie. Meer informatie over de juiste voeding lees je in ‘Welke alledaagse voeding werkt bij welke pijn en aandoening?’

Langere telomeren staan in verband met fytonutriënten en antioxidanten, dus eet ruim voldoende groene bladgroenten, bessen, groenten uit de crucifere familie, gekleurde groenten en fruit en drink veel groene thee.

Eetgewoonte nr. 2: Suiker, in welke vorm dan ook

suikerbrein

De boosdoener
Suiker in welke vorm dan ook. Of het nu sucrose, glucose, dextrose, fructose of een kunstmatige zoetstof is.

Hoe het je veroudert
Overtollig suiker blijft zich voortslepen in het bloed en veroorzaakt problemen door aan proteíne moleculen te blijven hangen. Dit proces heet glycatie en veroorzaakt cellulaire veroudering op meerdere manieren. Glycatie is dus het proces waarbij suikermoleculen de eiwitmoleculen beschadigen door zich eraan te binden. Er worden nieuwe moleculen gevormd: AGEs (advanced glycation end-products). Deze beschadigen het collageen, wat resulteert in verlies van elasticiteit. Meer hierover lees je in ‘Van rijstwafels tot rood vlees: deze voeding veroudert de huid.’

Minder elastische huid

huid

Niet alleen veroudert glycatie de huid. Het vertraagt het herstelsysteem van het lichaam. Hoewel de effecten van glycatie vooral intern zijn, is (vroegtijdige) huidveroudering het voornaamste externe signaal. De suikermoleculen gummen als het ware collageen weg, en dit maakt de huid minder elastisch en veroorzaakt sneller rimpels.

Glycatie veroudert ook het lichaam, doordat het oxidatieve stress veroorzaakt. Oxidatie leidt naar verloop van tijd tot een ophoping van toxinen (AGE’s) en een beetje ophoping is normaal. Maar het eten van slechte voeding is als het drukken op de ‘go’-knop van veroudering. AGE’s blijven zich ophopen en beschadigen onze cellulaire motors: de mitochondria. Het verlies van cellulaire energie bevordert leeftijdgerelateerd geheugenverlies, verlies van zicht, gehoor en kracht.

Sommige studies laten de ophoping van AGE’s zien in de hersenen van mensen met Alzheimer (dit wordt steeds vaker diabetes3 genoemd). AGE’s bevorderen ook aderverkalking en lijken ook gelinkt te zijn aan Parkinson’s.

vettevoeding

Als je cold turkey kan afkicken van bewerkte suiker, is dat geweldig. Zo niet, probeer het dan zo veel mogelijk te minderen. Als je ergens suiker aan wilt toevoegen, kies dan voor de minder zwaar bewerkte natuurlijke zoetmakers, zoals honing en ahornsiroop. (Meer: ‘natuurlijke suikervervangers’ en ‘dit is wat er gebeurt als je stopt met suiker’)

Talbott: “Hoewel natuurlijke suikers niet veel beter voor je gezondheid zijn, zijn ze wel minder geraffineerd en bevatten ze andere ingrediënten. Het is een redelijke manier om de suikerlading te verminderen.”

Een tip; vervang suiker niet voor kunstmatige zoetstoffen. Er is afdoende bewijs dat ze net zo veel –of zelfs meer- schade aanrichten.

Eetgewoonte nr. 3: wachten met eten tot je erg veel honger hebt

laateten

De boosdoener
Pieken en dalen in de bloedsuikerspiegel beschadigen de aders, bevorderen ontsteking, brengen hormonale chaos en zetten aan tot abnormale trek in ongezonde dingen.

Hoe het je veroudert

Als de maag leeg is, wordt de afscheiding van ghreline verdubbelt. Ghreline wordt ook wel het ‘hongerhormoon’ genoemd. Als de maag vol is, vertraagt de afscheiding van ghreline en wordt de tegenhanger leptine vrijgezet. Leptine geeft het seintje dat het lichaam verzadigd is. Het kan 20 minuten duren voordat dit plaatsvindt. En binnen deze 20 minuten is het makkelijk om te overeten.

“Lange tijd zonder eten zitten en dan van alles naar binnen werken is dé methode om aan te komen,” zegt Talbott. “Als je schrokt, eet je meer en stijgt je bloedsuikerspiegel. Je lichaam slaat meer calorieën op en gaat later in de ‘honger modus’. Het is duidelijk dat frequente bloedsuiker schommelingen een precursor zijn voor diabetes2, metabool syndroom en ontsteking.

sneleten

“Als we ouder worden zijn we metabool gezien minder flexibel, wat betekent dat ons lichaam het moeilijk heeft om insuline te gebruiken, om micronutriënten uit de bloedbaan de cellen in te krijgen. Een onvermogen om insuline effectief te gebruiken versnelt veroudering en pleegt een aanslaag op vitaliteit, kracht en sex,” legt dr. Deanna Minich uit, auteur van ‘The Complete Handbook of Quantum Healing. “

Wacht niet met eten tot je de top van gulzigheid bereikt hebt. Let op je wat je lichaam aangeeft en eet al wanneer je licht hongerig bent. Dit is de truuk. Neem echt de tijd voor een paar kleine maaltijden overdag, ook als je maag niet rammelt. Zorg dan voor een gezonde mix tussen macronutriënten –proteïnen, vetten en koolhydraten die niet zetmeelrijk zijn-. Dit geeft je langdurige energie van hoge kwaliteit. Eet vaker hummus, groenten, notenboter, appel, noten en zaden met een beetje gedroogd fruit.

Eetgewoonte nr. 4: teveel bewerkte koolhydraten eten

ouder6

De boosdoener

Bewerkte zetmeelrijke koolhydraten zetten zich om in suiker vanaf het moment dat ze de bloedbaan in komen.

Hoe het je veroudert

Behalve dat bewerkte koolhydraten glycatie veroorzaken, geven ze de aanzet tot insulineweerstand. Lodge legt uit dat het lichaam van oorsprong een beperkt vermogen heeft om suikers af te brengen (en in beperkte mate aan suiker blootgesteld was). Het lichaam kan de moderne voeding dus niet bijbenen. Na een koolhydraatrijke maaltijd, stijgt de bloedsuikerspiegel. De alvleesklier geeft insuline aan de bloedbaan af om de cellen te ondersteunen bij het omzetten van energie (glucose) in brandstof. Hierbij maakt het vaak een miscalculatie en zet te veel insuline vrij. Als gevolg van de overtollige insuline, ploft de bloedsuikerspiegel naar beneden; na een half uur heb je weer honger. Het lichaam is niet ontworpen voor dit jojo-effect. De technische term voor dit effect is insulineweerstand, een precursor voor diabetes2, metabool syndroom en hartaandoeningen.

Dan komt er nog bij dat koolhydraten snel verbranden en niks overlaten om de darmbacteriën adequaat te voeden. De laatste tijd leren we veel over voeding en ons darm-ecosysteem. Gezonde darmbacteriën voeden zich met fermenteerbare vezels en robuuste zetmelen die in complexe koolhydraten zitten. Deze zogeheten onverteerbare koolhydraten produceren korte vetzuren-kettingen; deze beïnvloeden op hun beurt de regulatie van glucose, bloedsuiker en insulineweerstand. Consumptie van de juiste koolhydraten is cruciaal bij de ondersteuning van een gezonde darmflora.

Blijf bij koolhydraten uit groenten en peulvruchten. De zetmelen en fermenteerbare vezels voeden de darmflora en beïnvloeden de moleculen die de insuline vrijzetting modereren. Deze voeding geeft belangrijke informatie aan het lichaam en zijn een goede investering om gezond oud te worden.

Eetgewoonte nr. 5: eten door stress

ouder4

De boosdoener

Cortisol, het stresshormoon dat wordt afgescheiden door de bijnieren.

Hoe het je veroudert

Stress hormonen –die automatisch door het lichaam vrijgezet worden onder allerlei stressvolle omstandigheden- staan vertering op meerdere manieren in de weg.

Adrenaline en cortisol – ‘vecht of vlucht’ chemicaliën- leiden het bloed richting de ledematen en weg van de maag en darmen. Als gevolg hiervan kan voeding in de darmen gisten, wat de balans tussen goede en slechte bacteriën overhoop gooit. Ze verhinderen de darmen de afbraak van opname van sleutelnutriënten zoals vitamine B12.

Dr. Lodge: “Eten door stress beschadigt je lichaam en sluit het ‘reparatieteam’ buiten.”

Eten door stress, terwijl je afgeleid bent en je aandacht er niet bij hebt, bewerkstelligt at je meer eet dan nodig is, of de voeding eet die je anders niet gekozen zou hebben.

Dr. Lodge zegt dat je in zulke gevallen beter eerst een glas water kan drinken en een korte wandeling kan maken. Verder kun je thuis een relaxte sfeer creëren; de tafel dekken en een kaars op tafel zetten. Of op andere plekken eten, waar je je prettig voelt.

Eetgewoonte nr. 6 -toch nog een nr. 6!- : veel geroosterd, gegrild of gefrituurde voeding eten

ouder2

Voordat je het weet, is er ook nog een nr. 6.  Nr.6: last, but not least.

De boosdoener

Werkt AGE’s in de hand

Hoe het je veroudert

AGE’s versnellen veroudering door oxidatieve stress en ontsteking te veroorzaken. Je maakt sommige AGE’s van nature aan, maar de meeste komen via voeding binnen. De schuldigen is ook gefrituurde, gegrilde en geroosterde voeding. De verschroeide plekjes op een gegrilde steak, de knapperige korst van gefrituurde kip en zelfs de bruine kantjes van geroosterde groenten zijn tekenen van AGE’s in je voeding.

Auteur Deanna Minich (The Complete Handbook of Quantum Healing): “De meeste mensen beseffen niet dat gezond oud worden niet alleen om de voedingskeuze gaat, maar ook om de manier waarop je voeding klaarmaakt.”

Je huid is een goede plek om AGE’s aan het werk te zien. Als je ouder wordt, hopen AGE’s zich op in het huidweefsel en breken de collageen proteïnen af, waardoor plooien en rimpels ontstaan. Maar de huid is nog maar het begin.

ouder2

Veel AGE’s in het lichaam leiden tot neurodegeneratie, dysfunctie van pezen, stijfheid van bloedvaten. De meeste leeftijdgerelateerde ziekten staan in verband met AGE’s: Alzheimer, hartaandoening, osteoporose, beroerte.

Verminder AGE’s in je voeding door onbewerkt fruit en groenten te eten, peulvruchten, noten en zaden. Kook vlees en groenten bij lagere temperaturen en gebruik technieken als stomen, stoven of blancheren. “Go low and go slow,” zegt Swift. Volgens Swift verlagen marinades op basis van azijn of citroensap het aantal AGE’s.

Bronnen:

Younger Next Year, dr. Henry S. Lodge
The Complete Handbook of Quantum Healing, Deanna Minich
The Secret of Vigor, dr. Shawn Talbott

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Sinds kort zit Goedgezond ook op Facebook! Help je mee om de pagina bekend te maken? Vergeet dan niet op ‘vind ik leuk te klikken’ ;-) Thanks!