Brein Gezondheid-divers

Wat je echt moet weten over de stille beroerte

stilleberoerte3
Share Button

Een stille beroerte kan Parkinson’s veroorzaken, meldde Brain, Behaviour and Immunity deze maand. Stille beroerten komen vaker voor dan beroerten met symptomen, zijn pijnloos en trekken dus weinig aandacht. En omdat een beroerte de 2e (v) en 3e (m) doodsoorzaak is, is dit een groot probleem. Er zijn een aantal dingen die je over een stille beroerte moet weten.stilleberoerte3

Stille beroerte kan Parkinson veroorzaken

Recentelijk kwamen onderzoekers van de University of Manchester met het nieuws dat stille beroerten Parkinson’s kunnen veroorzaken. Eerder werd een ernstige beroerte gelinkt met de ziekte, maar nu blijkt dat ook de stille beroerte de aandoening kan veroorzaken. De studie is gepubliceerd in “Brain Behaviour and Immunity”. (1)

Stille beroerte, blijvende gevolgen

Hoewel de stille beroerte zonder symptomen kan plaatsvinden –wanneer een bloedvat geblokkeerd is voor een korte tijd en de patiënt hier geen idee van heeft- kan het blijvende gevolgen hebben; namelijk de dood van dopaminerge neuronen in de substantia nigra (zwarte kern) in het middendeel van de hersenen. De substantia nigra maakt de precursor van het hormoon dopamine. Bij de ziekte van Parkinson werkt de substantia nigra goed, vanwege de dopaminerge zenuwcellen die in de pars compacta zijn afgestorven. Er wordt dan minder dopamine geproduceerd.

Afsterven van dopaminerge neuronen

Hoofdauteur van de studie dr. Emmanuel Pinteaux meldt in Brain Behaviour and Immunity: “Op dit moment weten we niet waarom dopaminerge neuronen beginnen af te sterven in de hersenen, waardoor mensen Parkinson’s krijgen. Er wordt aangenomen dat oxidatieve stress en veroudering verantwoordelijk zijn. In onze studie wilden zien wat er gebeurt in het hersendeel dat niet direct bij de stille beroerte betrokken is geweest en op welke manier de schade kan resulteren in Parkinson’s.”

Impact op substantia nigra

Het team constateerde dat er na een stille beroerte ontsteking en breinschade in het stratium is. Dit was geen verrassing. Maar wat het team niet verwachtte was de impact op het andere hersengedeelte, de substantia nigra. In dit gedeelte zagen ze een snel verlies van Substantie P (een chemische stof die betrokken is bij de overdracht van pijn vanaf de zenuwcellen naar het pijncentrum in de hersenen), en ook ontsteking. Zes dagen na de milde beroerte werd het brein geanalyseerd en werd neurodegeneratieve schade van de subtantia nigra waargenomen; dopaminerge neuronen waren gestorven.

Pinteaux: “Ons werk –dat laat zien dat een stille beroerte tot Parkinson’s kan leiden- toont dat het belangrijker dan ooit is om patiënten snelle toegang tot ontstekingsremmende medicatie te geven. Deze medicatie remt ofwel stopt de start van Parkinson’s.

Ook laten de bevindingen zien hoe belangrijk een gezonde leefstijl is. Er zijn al richtlijnen m.b.t. bewegen en gezonde voeding die het risico verlagen, en deze kunnen ook toegepast worden voor Parkinson’s.”

Hersenbloeding en herseninfarct

Wanneer een arm een beetje raar voelt, denken de meesten daar niet direct iets ernstigs van. Het kan echter een teken zijn dat er twee miljoen hersencellen afsterven per minuut; dit gebeurt wanneer een slagader geblokkeerd wordt en een deel van het brein geen zuurstof krijgt en afsterft. De meeste beroerten worden veroorzaakt door zo’n geblokkeerde slagader (herseninfarct) en sommige worden veroorzaakt door een scheuring in de slagaderwand, waardoor het bloed grote schade aanricht omdat het in het hersenweefsel geperst wordt (hersenbloeding).

CVA en TIA

Zowel een hersenbloeding als een  –infarct vallen onder de noemer CVA (cerebrovasculair accident: cerebro; m.b.t. de hersenen, vasculair; m.b.t. de bloedvaten). We horen ook wel over een TIA: dit is een tijdelijke stoornis in de doorbloeding in de hersenen. De symptomen van een TIA lijken op die van een herseninfarct en zijn binnen 24 uur voorbij. Ze kunnen wel een voorbode van een herseninfarct zijn.

De belangrijkste checklist om de tekenen te herkennen is ‘FAST’ (face, arms, speech, time).

FAST

  • Gezicht (face): een scheefstaande mond, of mondhoek die naar beneden hangt.
  • Armen: de arm niet kunnen optillen, niet in de hand kunnen knijpen of de arm niet kunnen gebruiken als normaal.
  • Spraak: de spraak kan onbegrijpelijk zijn, of de persoon begrijpt niet wat er tegen hem gesproken wordt.
  • Tijd: Bel meteen 112, want hoe eerder iemand medische hulp krijgt, des te beter de uitkomst is.

Het sleutelkenmerk van een beroerte is, dat het plotseling gebeurt en dat het meestal een deel van het lichaam betreft. Het is belangrijk om direct voor een ambulance te bellen en geen tijd verloren te laten gaan.

Verlamming van een deel van het lichaam, in het gezicht (scheve mond) en problemen met spreken en denken zijn duidelijkere symptomen dan een verdoofd gevoel in arm, been en gezicht, ernstige hoofdpijn, duizeligheid en evenwichtsstoornissen. Deze laatste kunnen echter ook symptomen van een CVA zijn.

Een CVA kan vernietigend zijn: een deel van de hersenen krijgt geen bloed, cellen kunnen afsterven. Als er miljoenen cellen afsterven, kan dit ten koste gaan van het spraakvermogen, de motoriek en het geheugen.

De genoemde symptomen doen niet altijd een belletje rinkelen en men verklaart het mogelijk anders. Soms zijn er geen symptomen, zoals bij een stille beroerte. Deze creëert schade in hersendelen die kleiner zijn dan de hersengedeelten die betrokken zijn bij een traditionele beroerte. En hoewel minder functionele hersengedeelten getroffen worden, kunnen ze toch een blijvende nadelige uitwerking op het geheugen hebben.

Stille beroerte komt vaker voor

stilleberoerte1

MRI’s lieten al zien dat een stille beroerte schade achterlaat in hersengebieden die niet in direct verband staan met zicht en spraak.

Stille beroerten komen vaker voor dan beroerten met symptomen. Tegenover elk persoon met een beroerte, staan 14 personen met een stille beroerte. Geschat wordt dat meer dan een derde van de mensen boven de 70 jaar een stille beroerte heeft.

Bij een studie onder 650 mensen zonder geschiedenis van dementie, toonden MRI scans dat meer dan 170 deelnemers dood weefsel in het brein hadden in kleine gedeelten van het brein, als gevolg een tekort aan bloedvoorziening (infarct). Slechts 66 van hen meldde de symptomen van een beroerte, en moeilijkheden met geheugen en mentale processen. Deze problemen stonden lost van een krimp van de hippocampus, die gezien wordt bij Alzheimer en andere vormen van leeftijd gerelateerd geheugenverlies. (2) Helaas kan de schade door stille beroerten in de loop der tijd ophopen en leiden tot steeds meer geheugenproblemen.

Stille schade

Onderzoekers realiseren zich steeds meer het belang van de stille beroerte. Een stille beroerte laat stille schade achter in breingebieden die niet in direct relateren aan zicht en spraak, pijn of gevoel. Dit type beroerte is wel betrokken bij denken en stemmingsregulatie en dus moeilijker te detecteren. Een stille beroerte vindt plaats in de hersendelen die afhankelijk zijn van kleine bloedvaten voor hun voorziening van zuurstof en nutriënten. Deze kleine bloedvaatjes missen collateralen als ze geblokkeerd zijn (nieuw gevormd bloedvaten die een verbinding tot stand brengen tussen bloedvaten die normaal gesproken niet direct verbonden zijn).

Subtiele emotionele veranderingen

De meeste mensen die een stille beroerte hebben gehad, hebben er geen idee van, zelfs niet als ze subtiele emotionele veranderingen ervaren. Ze schrijven de stemmingsveranderingen toe aan externe factoren (stress, vermoeidheid, leeftijd). Een subtiel teken van een stille beroerte is cognitieve achteruitgang. De stille beroerte kan de voor het geheugen benodigde informatiestroom naar de hersenen blokkeren.

Dan is er nog een belangrijk gevolg van een stille beroerte: namelijk een subtiele verandering in stemming en gedrag, slechtere balans,  en de al genoemde cognitieve achteruitgang en geheugenproblemen.

Wanneer mensen op oudere leeftijd voor het eerst een depressie ervaren, is het waarschijnlijker dat er bewijs van een of meerdere stille beroerten te zien is op een MRI scan.

Preventie pro-actief toepassen

We kunnen niet allemaal een MRI scan krijgen om te zien of we een stille beroerte gehad hebben, maar het is wel mogelijk om de risico factoren te beheersen. Risicofactoren zijn: hoge bloeddruk, hoge LDL-cholesterolspiegel, aderverkalking, roken, diabetes, obesitas, een zittende leefstijl en boezemfibrilleren (te hoge en onregelmatige hartslag).

Als je tekenen van geheugenproblemen merkt of moeilijkheden met informatieverwerking, terwijl je dit eerder niet had, wuif het dan niet te makkelijk weg in de trant van ‘hoort bij de leeftijd.’ Maak een afspraak met de huisarts en laat ook weten of er een familiegeschiedenis van geheugenproblemen en beroerte is.

Om een stille beroerte te voorkomen kun je het volgende doen:

  • Controleer regelmatig je bloeddruk en houd je aan de 6 gram zout per dag
  • Houdt je LDL cholesterolspiegel gezond
  • Stop met roken, aangezien dit de kans op een beroerte verdubbelt
  • Let op je gewicht en probeer je BMI tussen de 19 en 25 te houden
  • Eet minimaal 125 gram fruit en 3 ons groenten
  • Beweeg op een manier die voor jou plezierig is (30 minuten per dag, 5 dagen per week). Dit vermindert de kans op een beroerte met 40%.
  • Werk serieus aan slaapproblemen

Het werken aan slaapproblemen als belangrijk preventiemiddel

apneu2

Link tussen ademhalen, slaapapneu en beroerte

Er zijn linken gevonden tussen ademhalen, slaapapneu en beroerte.Volgens neuroloog Steven Greenberg (Harvard Medical School) maken MRI scans duidelijk dat zo’n 20-25% van de 60 plussers een stille beroerte hebben gehad. Ook is er aannemelijk bewijs dat er een link is tussen slaapapneu en een stille beroerte, volgens de neuroloog. Hoe vaker iemand ’s nachts stopt met ademhalen, des te groter de kans op een stille beroerte is.

Voldoende slaap en beweging kunnen beroerte voorkomen

Tussen de 7 en 8 uur slaap per nacht is het beste, suggereert onderzoek. Wie regelmatig beweegt en een goede nachtrust geniet heeft een lagere kans op een beroerte, dit blijkt uit onderzoek onder 300.000 volwassenen. Een nachtrust tussen de 7-8 uur vermindert de kans met 25%. Te veel slaap werkt averechts: langslapers die minimaal 8 uur in bed liggen lopen het hoogste risico op een beroerte. Te kort slapen idemdito. De combinatie bewegen en voldoende slaap hebben een synergisch effect op het risico. (3)

Langslapers en kortslapers

Waarschijnlijk speelt de bloeddruk hierin een belangrijke rol, omdat deze zonder diepe slaap niet de kans krijgt om natuurlijk te verlagen. De nieren en het hart en brein werken minder tijdens de slaap, dus wanneer je slaap te kort komt neemt hun belasting niet af. Dit kan directe cardiovasculaire effecten hebben. Wat betreft de langslapers en het verhoogde risico: de reden hiervoor is waarschijnlijk dat men minder actief gedurende de dag is, vanwege het lange slapen. Langslapers hebben 146% meer kans op een beroerte en bij kortslapers is dit 22%.

Beweeg!

Mensen die een gezonde hoeveelheid slaap krijgen plus regelmatig beweging (30 tot 60 minuten high intensity beweging, drie tot zes keer per week) lopen het minste risico. Wanneer je niet goed kunt bewegen, geen nood, dan kun je je focussen op wat je wel kan doen. Al is het maar een rondje om het blok, zolang je maar niet overwegend aan het zitten bent.(4)

© 2016, GoedGezond.All rights reserved.

Overige bronnen: health.harvard.edu, brainworld magazine


TIA-symptomen: negeer ze niet!


Cayennepeper: Eerste Hulp bij hartaanval en beroerte


Voorgeschreven pijnstillers verhogen kans op dood door beroerte


Cognitieve achteruitgang is marker voor beroerte


Mediterraan dieet verlaagt kans op beroerte en verlengt levensduur


Ook gematigde beweging verlaagt kans op beroerte


Link tussen vitamine C-tekort en beroerte


Slapeloosheid: hoger risico op beroerte (54%).


Vind je dit artikel informatief?

Geef de info door (via onderstaande button’s)!

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Sinds kort zit Goedgezond ook op Facebook! Help je mee om de pagina bekend te maken? Vergeet dan niet op ‘vind ik leuk te klikken’ ;-) Thanks!