Misleiding

Trucs op voedselverpakkingen en -labels, ken je ze inmiddels?

fe2
Share Button

Ongezonde voeding maakt dat we zieker en dikker worden dan ooit tevoren. Het is niet verrassend dat sommige ziekmakende voeding als gezond gezien wordt, omdat voedingsfabrikanten nogal wat misleidende trucs toepassen. Nu weten we allemaal wel hoe we een voedingslabel moeten lezen of hoe we sensationele claims spotten. Ja toch? Ken jij inmiddels de trucs?

Fruitsap concentraat is gezond

sap1

Fruit concentraat (of ‘concentraat’) is gewoon een ander woord voor suiker. Het kan misleidend zijn en wekt de indruk van fruit. Het concentraat heeft meestal niets met fruit te maken, en is een manier om het product een zoete smaak te geven. Je lichaam weet het verschil niet tussen fruitsap concentraat en fructosesiroop. Sap concentraat verwijdert niet alleen water, maar ook de smaak. En in de wereld van de voedingsindustrie is het soms zo onlogisch als wat: omdat de smaak verwijderd is, moeten er dus smaakstoffen aan toegevoegd worden, of chemicaliën die de natuurlijke smaak imiteren. Moet je dan kijken naar ‘niet uit concentraat’? Waarschijnlijk niet, want dit type sap wordt verhit en in luchtvrije tanks bewaard, soms wel een jaar lang. En ook hier is de smaak weer verdwenen, en moet er eveneens een en ander toegevoegd worden. Dit kan ook sinaasappel essence, en hoeft niet perse als zodanig op de verpakking te staan. Maar is echt fruitsap dan beter? Volgens experts is ook het natuurlijke spul niet veel beter dan frisdrank of andere drank met toegevoegde suikers, als het om diabetespreventie gaat. Dan is gewoon fruit eten beter en heb je de voordelen van vezels. (1, 2, 3)

‘Natuurlijk’ is gezond

fe
Wanneer het op voeding aankomt, betekent ‘natuurlijk’ helemaal niets. Voedingsfabrikanten zetten het op honderden producten om je het idee te geven dat het gezond is. Er is geen overeenkomst of standaard voor ‘natuurlijk.’ Volgens Consumer Reports kijkt 62% van de kopers naar ‘natuurlijk’ op het label en denkt dat het inhoudt dat er geen kunstmatige stoffen, GMO’s, pesticides en chemicaliën in een product zitten. Kraft natuurlijke kaas bevat cellulose poeder, samengesteld uit stukjes hout, katoen en bamboe, zodat de kaasplakjes niet aan elkaar blijven plakken. (4, 5)

Je neemt ‘zonder transvetten’ letterlijk

transvetten
Voeding waar ‘zonder transvetten’ op staat, kan best transvetten bevatten. Als voeding minder dan een half gram vet bevat, mag het afgerond worden. Fabrikanten kunnen creatief zijn met de aangegeven portie (serving size) om de hoeveelheid transvetten te verbergen. Kijk ook naar ‘gehydrogeneerd’ of ‘hydrogenated’: dit houdt in dat het transvetten bevat. Het is het ergste type vet en een bijproduct van het hydrogenatie proces, dat gebruik wordt om gezonde oliën een vaste vorm te geven en te voorkomen dat ze ranzig worden. Wanneer een plantaardige olie verhit wordt in de aanwezigheid van hydrogeen en overgangsmetaal palladium, worden hydrogeen atomen toegevoegd aan de koolstofketen. Soms wordt zo’n olie ook wel gelabeld als ‘deels gehydrogeneerd.’ Hoogleraar voedingsleer Martijn Katan geeft hier een webadres, waar je kunt kijken of jouw snackbar frituurt met transvetten. Jasper Alblas, die mensen al jaren succesvol naar een betere gezondheid en beter gewicht coacht, vertelt hier e.e.a. over transvetten. (6, 7)

‘Multigranen’

multigranen

Als je ‘multigranen’ leest, kan je denken dat je voor volkoren kiest. In werkelijkheid zijn er allerlei granen gebruikt. In producten met multigranen kunnen allemaal bewerkte granen zitten, en ze bevatten niet altijd volkoren granen. Volkoren granen bevatten zemelen, kiemwit (endosperm) en kiemen, terwijl bewerkte granen alleen kiemwit bevatten en dus minder vezels, vitaminen en  mineralen. Wanneer het woord ‘volkoren’ gebruikt wordt, zit dit er ook in. Misschien bevatten multigranen volkoren granen, net als wanneer er tarwe, tarwemeel, durum meel, biologisch meel, grond meel op de verpakking staan. Er zit geen volkoren in, als het label meldt ‘verrijkt meel’, ‘tarwekiemen’ of ‘zemelen’.

‘Bron van vezels’

vezels
Veel ‘vezelrijke’ producten zijn volgepropt met nepvezels. De natuurlijke vezels zijn het gezondst, terwijl de nepvezels kunnen leiden tot gasvorming en andere problemen. Vezels duiken soms op de vreemdste plaatsen op: in yoghurts, puddingen, koekjes, brownies en ongezonde ontbijtproducten. Maltodextrine en polydextrose zijn voorbeelden van kunstmatige vezels. Polydextrose (E1200) is samengesteld uit glucose en sorbitol en heeft zijn opmars gemaakt –naast inuline (extract van cichoreiwortel) en maltodextrine- in zuivel en gebakken producten die voorheen geen vezels bevatten. Deze vezels dienen twee doelen: a) ze geven een betere smaak aan caloriearme producten en b) de melding ‘bron van vezels’ heeft een aantrekkingskracht op de consument. Het is de vraag of dit type vezels dezelfde gezondheidsvoordelen heeft als natuurlijke vezels uit volkoren granen, fruit en groenten, hoewel inuline mogelijk een pre-biotisch effect op de darmflora heeft en polydextrine waarschijnlijk zorgt voor een toename van gunstige darmbacteriën.


Meer trucs onthult onderzoeksjournaliste in: De Donkerste Geheimen van de Voedingsindustrie (uittreksel, Nederlands)


Polydextrose wordt gemaakt door glucose te verhitten in aanwezigheid van sorbitol en citroenzuur. Er komt vaak gentechnologie bij kijken: voor de glucose wordt dikwijls gmo-maïs gebruikt, en het citroenzuur wordt geproduceerd met behulp van GM micro-organismen. B. Liebman van Center for Science in the Public Interest in Washington zegt over polydextrose: “het is junkfood aankleden als gezonde voeding. We hebben geen idee of polydextrose hetzelfde voordeel biedt als zemelen. Het is misleidend.” (8, 9, 10, 11) .

Je vermijd fructosesiroop zoveel als je kan

fe2

Fructose siroop (heet ook wel maïssiroop, fructose-glucose siroop, high-fructose corn syrup) is chemisch bijna hetzelfde als suiker. In de hoeveelheden waarmee ze soms geconsumeerd worden, zijn ze beide slecht. Het is niet verkeerd om fructose siroop te vermijden; het wordt onder meer met autisme, obesitas en diabetes2 verband gebracht. Fructose siroop is al impopulair geworden, en daarom wordt de stof gelabeld onder andere namen. De siroop is een stuk goedkoper dan suiker. Vanwege de impopulariteit die fructosesiroop tegenwoordig geniet staat er steeds vaker op het label dat er ‘geen fructosesiroop’ in zit. De producten bevatten dan gewoon hetzelfde, alleen heet het nu gewoon ‘fructose’. Vooral de grote voedselconcerns hebben hier een handje van. Meer hierover lees je in: Sneaky naamsverandering fructose siroop

Er zijn evenveel slechte berichten over zowel fructosesiroop als suiker, beiden hebben een vernietigende impact op brein en lijf; beide lijken even erg. Hoewel even erg? Als je vooral gefocust bent op het vermijden van fructosesiroop stel je misschien toch de juiste prioriteit. Want met het mijden van fructosesiroop mijd je ook kwik!

Ook onderzoekers van de University of Utah noemen de siroop erger dan suiker. Fructosesiroop leidt ook tot disbalans van mineralen, overtollige consumptie leidt op den duur tot een tekort van zink, calcium, fosfor en koper en alle factoren tezamen -waaronder de aanwezigheid van kwik- zouden bijdragen tot de autisme-epidemie. De stof is funest voor de functie van de hippocampus, het metabolisme en werkt neuro-ontstekingen in de hand. Fructosesiroop heeft een andere moleculaire structuur dan suiker en heeft zodoende een ander effect op het lichaam: fructose gaat rechtstreeks naar de lever en wordt daar opgeslagen als vet.

(12, 13, 14, 15, 16)

Je denkt dat calorieën tellen de ultieme manier is voor een goed gewicht

label

Er zijn veel dingen die invloed hebben op de hoeveelheid calorieën die je uit voeding opneemt. Zoals de manier waarop je het klaarmaakt en de hoeveelheid energie die je gebruikt om het te verteren. Ook de enzymen en bacteriën in je darmen bepalen hoe je het verteert en opslaat. (bioloog Rob Dunn, auteur van ‘De man met het gebroken hart, ontdekkingsreis langs hart en vaten’)

Als je het aantal calorieën per portie leest, lijkt het alsof het wel meevalt en stopt het in je met een gerust gevoel in je boodschappenmand. Maar neem bijvoorbeeld ijs: soms betreft de aangegeven portie slechts 1 bol ijs. Niet veel mensen eten maar een bol ijs. Een ander voorbeeld is de Twix: uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat bijna de helft van de consumenten de twee reepjes als één portie beschouwt. Portieverwarring alom dus. En dat geldt niet alleen voor een Twix. Ook bij cruesli, kaasblokjes, vissticks, chips, en salades voor op brood staat op de verpakking de hoeveelheid calorieën, vetten, eiwitten en andere voedingsstoffen per portie.  “Het is in veel gevallen totaal onduidelijk wat een portie is”, licht Babs van der Staak van de Consumentenbond toe. “Een portie Sultana is er maar ééntje en dat geldt dus ook voor Twix. Dat is echt absurd. Iedereen verzint maar wat en daar heb je als consument dus helemaal niks aan. Wat op de verpakkingen staat, komt totaal niet overeen met wat we in de praktijk eten.” (17)

Je koopt alles biologisch

bio
Omdat iets biologisch is, betekent het niet dat het gezond is. Een snoepje is nog altijd een snoepje, en gebak is nog steeds junk food. De term ‘biologisch’ is verbasterd tot een claim die op elk soort voeding geplakt wordt, om junkfood te veredelen. Kijk het zelf maar eens na.

Voorbeelden van veredelde bio-junkfood:

  • Koekjes deeg zonder transvetten, is nog altijd koekjesdeeg. In 1 biologisch gebakje kan nog steeds 20 gram suiker zitten.
  • Sinaasappelsap is nog altijd sinaasappelsap zonder vezels, doet ook de bloedsuikerspiegel pieken en mist de andere voordelen die de vrucht zelf biedt. Volgens sommige experts zijn jus en frisdrank eender. (18)
  • Biologische chips is nog steeds vetrijke chips, inclusief een hoog aantal calorieën.
  • Biologische jellybeans en lollies zijn gezoet met allerlei siropen. Een voordeel is wel dat ze geen kleurstoffen en chemicaliën bevatten.
  • Een biologische mueslireep bevat toch nog 16 gram suiker en sap van suikerriet, wat gewoon suiker in vermomming is. (19)
  • Bio ijs kan per 100 gram 140 calorieën bevatten, 7 gram vet en 16 gram suiker.
  • Bio frisdrank heeft een positief punt: het bevat geen houdbaarheids-, smaak-, en kleurstoffen. Soms zit er wel 43 gram suiker in.
  • En als je denkt pizza zonder schuldgevoel te eten, kan er per punt toch nog 14 gram vet en 720 mg zout in zitten. Het voordeel is dan wel weer dat de pizza verder met lucht gevuld lijkt te zijn.

Je kijkt niet verder dan de voorkant van de verpakking

cc

Bijna alles wat je op de voorkant van een verpakking ziet is een hype. Fabrikanten voegen maar kleine hoeveelheden van iets toe –vitaminen, antioxidanten, proteïnen of een beetje fruitsap. Zo word je in de strik geleid om te denken dat je een gezond product koopt.
Een goed voorbeeld hiervan was te zien in een aflevering van Tros Radar van 14 maart jl.  (20) Daarin was te zien dat er in Crystal Clear Sinaasappel/Mandarijn amper sinaasappel zit: je moet 533 pakken drinken om 1 sinaasappel binnen te krijgen. (Meer lezen: Top 5 misleidende producten, Tros Radar).

© 2016, GoedGezond.All rights reserved.


Vind je dit artikel informatief?

Geef de info door (via onderstaande button’s)!

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Sinds kort zit Goedgezond ook op Facebook! Help je mee om de pagina bekend te maken? Vergeet dan niet op ‘vind ik leuk te klikken’ ;-) Thanks!