Brein

Hoe klagen je brein verandert en je geluk vermindert

klagen5
Share Button

Klagen kan soms een functie hebben. Bijvoorbeeld als er niet iets is gebeurd (of juist niet), dan schept het een band om samen met een paar mensen te klagen. Maar als klagen chronisch wordt, dan gebeurt er iets in je brein. Het legt andere neurale routes aan, met andere woorden: je brein verandert zichzelf psychisch. Je creëert een ander brein en wordt daar minder gelukkig van.

Wat klagen doet met je brein

klagen1
Door te klagen verandert je brein zo, dat je een klager blijft

Klagen is slecht voor je stemming, en voor de stemming van de mensen om je heen. Maar dat is niet het enige negatieve van deze gewoonte. Het is slecht voor je brein en gezondheid. Chronische klagers lever korter, en raken meer geïsoleerd.

In het brein zitten synapsen, een speciaal gebied waar zenuwprikkels van de ene zenuw naar de andere overgaan en waar zenuwcellen met elkaar communiceren. Tussen deze cellen ligt de synaptische spleet. Om van de ene zenuw naar de andere te komen, moet een zenuwprikkel door deze opening. Hoe dit werkt, wordt uitgelegd op ‘BrainMatters.’

Als je een gedachte hebt, verstuurt de ene synaps een chemische stof  naar de andere, en bouwt als het ware een brug waarover elektrische signalen lopen. Elke keer als zo’n elektrische lading getriggerd wordt, groeien de synapsen dichter naar elkaar,  om die de elektrische lading moet overbruggen, te verkleinen. Het brein maakt andere verbindingen en legt andere neurale routes aan. Op deze manier verandert het brein zichzelf.

Negatieve houding maakt je persoonlijkheid negatiever, via het brein

Dit is goed nieuws voor optimisten, maar helaas is het minder goed nieuws voor mensen die chronisch klagen. Klagen wordt dus erger. Niet alleen maken herhaalde negatieve gedachten het makkelijker om nog negatiever te denken. Ze maken het ook waarschijnlijk dat negatieve gedachten willekeurig opduiken, als je gewoon een wandelingetje maakt of lekker aan het koken bent. Je kunt dus zeggen dat een consistent negatieve houding je persoonlijkheid richting het negatieve trekt.

Door de herhaling van gedachten, heb je een paar synapsen aangeschaft die je negatieve neigingen steeds dichter samenbrengen. En als het moment komt waarop je een gedachte moet vormen, wint de gedachte die de minste afstand te overbruggen heeft. Doem overtreft positiviteit op deze manier al snel.

Waar je mee omgaat word je mee besmet

klagen2
Stel jezelf niet al te veel open voor chronisch geklaag

Het toelaten van negatieve gedachten verandert je brein, en de omgang met negatieve mensen eveneens. Als je een bepaalde emotie bij iemand ziet, probeert je brein dezelfde emotie uit, door zich voor te stellen waar die ander doorheen gaat. En de manier waarop dit gebeurt is door dezelfde synapsen in het brein af te vuren, zodat je je kunt inleven in de emotie die je observeert. Als je omgaat met vrienden of familie die overal negatief over doen, kan dit dus een bedreiging vormen voor je de neurale routes van je eigen brein.

Stress is ook slecht voor je lichaam

Het klinkt als een goed argument om weg te blijven van alles wat negatief is, om je mentale gezondheid te beschermen. Maar, verbeter de wereld en begin bij jezelf. Leg de “schuld” dus niet ergens anders neer, want zelf stoppen met klagen is essentieel voor je psychische én lichamelijke gezondheid. Als je brein signalen van boosheid afvuurt, verzwakt je immuunsysteem. Je bloeddruk stijgt, je brengt je hartgezondheid in gevaar en loopt meer kans op ziekten. De boosdoener is het stresshormoon cortisol. Als je negatief bent, zet je het vrij. En een verhoogde spiegel heeft een negatieve impact op leren, geheugen, de immuun functie, botdichtheid en gewicht.

Zorg voor de aanleg van positieve neurale routes

Klagen verandert dus je brein. De continue uiting van ontevredenheid is vooral verschrikkelijk voor jezelf. Andere mensen kunnen nog weglopen, maar je kunt niet van jezelf weglopen. Het brein is plastisch, dus neurale routes kunnen anders gelegd worden, als men die keuze maakt. Je kunt dus door afstand te doen van klagen, het brein weer veranderen. Mindfulness kan hierbij helpen, zegt een studie in Journal of Social Psychology (1).

Mindfulness helpt

klagen5
Klagen zonder functie lost niks op

In de studie van Journal of Social Psychology werd het verband gelegd tussen mindfulness, geluk en irritaties.  Studiedeelnemers die klaagden met de hoop een bepaald resultaat te krijgen, waren gelukkiger dan de deelnemers die klaagden zonder enige functie. Volgens de studieauteur is het belangrijk te weten wanneer je moet klagen en tegen wie. Ook was er een positief verband tussen geluk en mindfulness. Een studie uit 2006 laat weten dat ongeveer 40% van het geluk bepaald wordt door opzettelijke activiteiten, zoals het bewust aanmeten van een optimische houding en het ondernemen van nieuwe dingen. (2) Mindfulness heeft te maken met het opzettelijk aandacht schenken aan wat zich voordoet, zonder te oordelen. Mensen die meer mindful zijn kunnen hun klachten beter doseren, en klagen alleen als het een doel dient. Bij mensen die minder mindful zijn wordt er meer geklaagd, maar met minder effect.

Wel ventileren

Klagen kan ook effect sorteren, als het gaat om het ventileren van emoties na een ingrijpende levensgebeurtenis. Als slachtoffers van een traumatische gebeurtenis hun gevoelens op papier zetten, ervaren ze mentale en lichamelijke verbetering. (3) Schrijven helpt te focussen en zet de gebeurtenis op een rijtje. Dit resulteert in meer inzicht van het gebeuren en dit geeft handvaten om er mee om te gaan.

Impression management

Andere mensen klagen als een middel om een bepaalde indruk te maken op anderen, zodat anderen reageren zoals ze willen. Deze vorm van manipulatie heet impression management. Een voorbeeld: een klager die de wijn in een restaurant hardop ver beneden de maat noemt, kan dit doen om anderen de indruk te geven dat hij/zij een goede smaak heeft.

Klagen en de “Big Five”

Er is ook een verband tussen klagen en de “Big Five”. Personen met servicegerichtheid (anderen willen helpen) als kenmerk klagen het minste. Helaas zijn deze mensen ook vatbaarder voor depressie, misschien omdat ze juist weer te weinig ventileren met betrekking tot zichzelf. (4)

De Big Five, persoonlijkheidskenmerken 

  1. Extraversie versus introversie. Extraversie: openstaan voor anderen, ongereserveerde houding, informele contacten met mensen, nieuwsgierig naar ervaringen, actief, praatgraag energiek.
  2. Servicegerichtheid, behulpzaamheid tegenover egoïsme. Geneigd altruïstisch te zijn. Sympathiek naar anderen en bereid om te helpen, in de verwachting dat anderen hetzelfde doen. Als dit kenmerk laag is, dan kan men antagonisch, egoïstisch en sceptisch zijn over andermans bedoelingen en is men eerder competitief dan coöperatief.
  3. Zorgvuldigheid versus onzorgvuldigheid: Intentie om impulsen en verleidingen te weerstaan, doelgerichtheid, sterke wil, soms prestatiegericht. Als dit kenmerk laag is, kan er compulsieve zorgvuldigheid zijn en workaholic gedrag.
  4. Emotionele stabiliteit versus emotionele instabiliteit (neuroticisme). Neuroticisme: Vasthouden aan traditionele ideeën, kwetsbaarder voor psychische stress, vaker irrationele gedachten en minder in staat om impulsen te moduleren. Emotioneel instabiele mensen laten zich eerder uitlokken en staan meer open voor angst en depressie.
  5. Openheid voor nieuwe ervaringen/meningen versus gesloten koppigheid: Nieuwsgierigheid naar innerlijke en uiterlijke belevingswerelden, gevoel voor esthetiek, levendige fantasie, aandacht voor gevoelens, voorkeur voor variatie, onafhankelijkheid, bereidheid om autoriteit in twijfel te trekken.  

Univerity of Tennessee

klagen3
Mindful klagen werkt anders, en lucht op

Het blijft altijd belangrijk om emoties te delen, zonder bang te zijn dat je een klager bent. Als je dit niet doet, blijf je alleen in je pijn. Onderdrukte gedachten en gevoelens staan in verband met lange termijn stress en geassocieerde gezondheidsproblemen. (5)

Als je ventileert, en weet wanneer, tegen wie en hoe, dan kan het enorm opluchten. “Mindful” klagen werkt inderdaad. De crux is te weten wanneer je moet stoppen, zodat je je brein beschermt tegen het leggen van de verkeerde neurale routes. Zo word je gezonder en gelukkiger.

Wil je een leidraad om te stoppen met klagen, professioneel klaagcoach Bart Flos schreef het  <'Het anti-klaagboek'. Hij schreef ook het ‘anti-klaaglied’, de vrolijke carnavalskraker waarmee de coach oproept om minder te klagen.

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Sinds kort zit Goedgezond ook op Facebook! Help je mee om de pagina bekend te maken? Vergeet dan niet op ‘vind ik leuk te klikken’ ;-) Thanks!