Giffen Zoet

Natuurlijke smaakstoffen, hoe natuurlijk zijn ze eigenlijk?

Share Button
Als je een etiket bekijkt, zie je vaak “natuurlijke smaakstoffen” staan. Heb je je weleens afgevraagd wat deze eigenlijk zijn? Het antwoord is misschien niet zo duidelijk als je zou denken. Bevergeil, ammoniak zouten;  je kunt het zo gek niet bedenken, of we hebben er dagelijks mee te maken.

Hoe natuurlijk zijn natuurlijke smaakstoffen?

Het klinkt natuurlijk goed: “natuurlijke smaakstoffen.” Beter dan een lijst met chemisch klinkende namen. Toch blijken ze niet veel van elkaar te verschillen. Onderzoek toont dat als het woord “natuurlijk” op een verpakking staat, mensen er sneller voor warm lopen en eerder een positieve mening vormen over het product. Sommige smaakstoffen zijn afkomstig van genetisch gemodificeerde ingrediënten.

Dacht jij dat “citroenzuur” -overigens geen smaakstof maar een zuurteregelaar en houdbaarheidsmiddel- afkomstig is van citrusfruit? Dit is niet het geval: het wordt gekweekt op GMO-schimmel, en hoewel er weinig wetenschappelijk bewijs is voor bijwerkingen, wekt het bij sommige mensen toch (buik-) klachten op.

De zogenoemde natuurlijke smaakstoffen zitten overal in je voeding. De Environmental Working Group (EWG) heeft een lijst van meer dan 80.000 voedingsproducten gemaakt waarbij deze benaming als vierde op het etiket genoemd wordt. Alleen zout, water en suiker staan bij 1 t/m 3 genoemd. 1

David Andrews van de EWG zegt:

“Natuurlijke en kunstmatige zoetstoffen spelen een interessant rol in voeding. Ze geven smaak en zijn bedoeld om voeding aantrekkelijker te maken. Of om te vervangen wat verloren is gegaan tijdens het productieproces of opslag en soms zelfs door pasteurisatie.”

Altijd dezelfde smaak

Waar je vaak een smaakstof in tegenkomt, is sinaasappelsap, om uniformiteit te creëren. “Het wordt toegevoegd om altijd dezelfde smaak te hebben, in elke tijd van het jaar. Het is de handtekening van veel van deze producten,” zegt Andrews.

Dus wat onderscheidt een kunstmatige smaakstof van een natuurlijke? Niet veel, volgens Andrews. “Het grootste verschil is dat natuurlijke smaakstoffen uit natuurlijke bronnen komen, vervolgens gezuiverd en geëxtracteerd worden en terug in de voeding gedaan worden.”

Dit betekent niet automatisch dat de “natuurlijke smaakstoffen” in bijvoorbeeld je granola reep ook daadwerkelijk door stukjes fruit komen. Het is waarschijnlijker dat ze afkomstig zijn van een stof die weliswaar in het fruit voorkomt, maar vervolgens verbeterd is in een lab.

Mensenwerk

Een kunstmatige smaakstof is dan wel compleet mensenwerk, en niets daarvan komt uit een natuurlijke bron. Volgens Andrews zit het onderscheid alleen in de oorsprong van de moleculen, of het synthetisch gefabriceerd is in een lab of bewerkt is in een lab vanuit een natuurlijke bron.

Hier wordt het iets mistiger: om smaakstof toe voegen, of het nu kunstmatig of uit afkomstig is uit een natuurlijke bron, zijn ongeveer 50 tot 100 ingrediënten nodig. En deze ingrediënten zijn niet altijd zo onschuldig als je zou willen.

Andrews:

“De mix bevat houdbaarheids- en oplossingsmiddelen, en dat bepaalt voor 80-90% van de smaakstof. “

Uiteindelijk komt het verschil tussen natuurlijke en kunstmatige smaakstoffen dus neer op zeer kleine verschillen. De chemische stofjes in zowel natuurlijke als chemische smaakstoffen kunnen bijna of geheel identiek zijn.

Kan het je gezondheid schaden?

Volgens Andrews is de hoeveelheid houdbaarheids- en oplossingsmiddelen in natuurlijke smaakstoffen te klein om gelinkt te worden aan nadelige gezondheidseffecten. Maar we weten, dat het vaak de dosis is die het hem doet. Per smaakmaker kan er wellicht weinig gebeuren, we hebben echter dagelijks te maken met veel smaakmakers. Het brengt ook verwarring; er is veel onduidelijkheid over wat de smaakstoffen nu eigenlijk inhouden. En de bedoeling is natuurlijk dat er een dusdanige smaak gecreëerd is, dat consumenten terugkomen voor meer.

Gemanipuleerde trek in eten

En dat kan wel een probleem zijn. Volgens Vandana Sheth van de Academy of Nutrition and Dietetics kunnen de smaakstoffen, of ze nu kunstmatig of natuurlijk zijn, drang naar voeding opwekking. Vooral de kunstmatige zoetstoffen zijn hierin berucht: veel studies hebben kunstmatige zoetstoffen gelinkt aan gewichtstoename en ongezonde eetgewoonten. 2

Je kunt je afvragen of het nodig is, om voeding nog aantrekkelijker te maken dan het in werkelijkheid is. Je vindt normaal gesproken iets lekker of je vindt het niet en nu lijkt het alsof de smaak gemanipuleerd wordt. Ook voeding aan die niet vers is, wordt een smaak gegeven alsof het vers is.

In de Donkerste Geheimen van de Voedingsindustrie, een boek van onderzoeksjournaliste Joanna Blythman, staat onder andere hoe voorgesneden salades door een chemische dip gaan met onuitspreekbare ingrediënten. Zodat “vers” fruit en groenten nog 21 dagen vooruit kunnen.

Er zijn natuurlijk enorm veel smaakstoffen die gecreëerd worden in een lab. Maar dit zijn de meest voorkomende:


Citroenzuur, of citric acid (E330): vind je bijna overal in. Meestal niet afkomstig van citrusvruchten omdat dit te duur is, maar gekweekt op een schimmel.


Amyl acetaat: komt uit bananen om een bananensmaak te geven. Zit meestal in bakproducten.


 Citral of geranial: wordt geëxtracteerd uit citroengras, citroen, sinaasappel en pimento. Deze is voor de citroensmaak in snoepjes, bakproducten en dergelijke.


Benzaldehyde: wordt geëxtracteerd uit amandelen, kaneelolie en andere ingrediënten. Het moet producten een amandelachtige smaak en geur geven.


Castoreum: deze zoetige stof komt uit anale uitscheiding van bevers (“bevergeil”). Het wordt wel gebruikt als vervanger van vanilla. Het heeft geen E-nummer, en wordt meestal aangeduid als “aroma.” Dit te weten, is waarschijnlijk voldoende om de smaak te doen vergaan.


Caramal kleurstof: E150 (a, b, c of d) meestal afkomstig van tarwe en gefabriceerd onder toevoeging van sulfiet en ammoniak zouten. Zit veel in bakproducten, koekjes en toetjes en blijkt onveilig te zijn.


Kunstmatige zoetstoffen, zoals sucralose en aspartaam; als Acesulfaam-K 3


Acesulfaam-K: E950, de wetenschapper die deze stof ontdekte likt per ongeluk zijn vinger af na het aanraken van de chemicaliën waarmee hij werkte en merkte dat dit heerlijk zoet smaakte. Het is 200x zoeter dan suiker en wordt dan ook gebruikt in producten als frisdrank. Zogenaamd is het veilig, maar onderzoeken laten zien dat het leidt tot hoofdpijn, depressie, misselijkheid, leverschade (en vette lever), nierschade en visuele problemen. Ook schopt het de insulinehuishouding in de war. 4 5 6


Sodium benzoaat: of natriumbenzoaat, E211. Intensifeert de smaak en is giftiger dan fructosesiroop. Toch krijgt het niet dezelfde media-aandacht. E211 kan tot voedingsallergieën leiden. 8 9


Andere -tot verbazing leidende- ingrediënten buiten smaakmakers om- lees je op Womanistical.

Wil je weten wat de natuurlijke smaakstoffen in jouw favoriete product precies inhouden? Neem contact op met de fabrikant en stel je vraag!

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Volg Goed Gezond op sociale media

Meer gezondheid, natuurlijk gezond en voeding

Goedgezond zit ook op Facebook! Meer nieuws vind je op de FB-pagina (vergeet niet op 'vind ik leuk' te klikken :-)