Antioxidanten, vitamines, mineralen Brein

Welke rol speelt vitamine D bij vermoeidheid en cognitieve problemen?

Share Button
Een vitamine D tekort is een epidemie van deze tijd. Deze vitamine is gelinkt aan veel chronische ziekten en een deficiëntie heeft nogal een impact. Welke invloed heeft vitamine D op chronische vermoeidheid en cognitieve problemen, zoals hersenmist?

Vitamine D, vermoeidheid en cognitieve issues

Recent vitamine D nieuws
Als er sprake is van een tekort dan verbetert vitamine D: de cognitie, symptomen van diabetes en beschermt het tegen een acute hartaanval.

Eigenlijk is vitamine D een steroïde hormoon. Vitamine D is gunstig voor diabetici omdat de vitamine positief werkt op het metabolisme, en biomarkers van ontsteking en oxidatieve stress. De vitamine is vooral belangrijk bij coronaire vaatziekte, en zou dan minimaal een paar maanden ingenomen moeten worden. De vitamine staat in verband met de vaatfunctie en beschermt tegen een acute hartaanval. Een vitamine D tekort blijkt bij veel patiënten met deze problematiek te spelen. 2  Bij mensen met een tekort verbetert vitamine D vooral de visuele cognitie. 3

Symptomen van een vitamine D tekort

Een vitamine D tekort kan voor darmproblemen zorgen (82% van de PDS-patiënten heeft een vitamine D tekort), een slechtere cardiovasculaire gezondheid, obesitas, bot- en gewrichtspijn (vooral in knieën en rug) , bloedsuikerproblemen, gebrekkige immuniteit, migraine, depressie, PMS, stemmingswisselingen en spierzwakte. Maar ook met een verminderd vermogen om helder te denken en onverklaarbare vermoeidheid.


Via de huisarts kun je een bloedtest laten doen, zodat de serum concentratie van 25 (OH)D bekeken wordt. Dat is de vorm van vitamine D die in het bloed circuleert. Over het algemeen is vastgesteld dat je een tekort hebt wanneer deze concentratie lager is dan 30 nmol/L. Dit los je niet op met 400 ie (10 mcg) per dag; je hebt dan echt minimaal 2000 ie per dag nodig om de spiegel weer op peil te krijgen. In sommige gevallen wordt er een paar maanden 10.000 ie per dag genomen. 4


Vitamine D toxiciteit: Hoewel excessieve vitamine D kan tot hypercalcemie leiden is vitamine D toxiciteit zeldzaam en komt het meestal alleen voor bij langdurige inname van grote doses (meer dan 10.000 ie/dag) door mensen met een normale darm absorptie, of door mensen die gelijktijdig rijkelijk calcium innemen. Bij de meeste mensen met een vitamine D toxiciteit is de spiegel hoger dan 150 nmol/L. 5 6


Pijnklachten

Er is gesuggereerd dat bij mensen met musculoskeletale pijn (botpijn, zwakte, myalgie) eerst de vitamine D spiegel getest zou moeten worden, omdat deze symptomen in verband zijn gebracht met een vitamine D tekort. De symptomen worden vaak geassocieerd met fibromyalgie, chronische vermoeidheid, leeftijd gerelateerde zwakte en depressie. 7 Sommige studies melden een vitamine D tekort bij 80% van de kinderen en volwassenen met pijn, myalgie en zwakte. 8

Vitamine D gelinkt aan honderden genen

Wetenschappers noemen het tekort aan de zonvitamine een epidemie, 9 eentje met behoorlijk wat consequenties. Vitamine D is namelijk gelinkt aan meer dan 300 genen. Veel van onze cellen hebben vitamine D receptoren. Simpel gezegd zijn receptoren eiwitten die als aangrijppunt voor een stof dienen. De consequenties van een vitamine D tekort gaan verder dan de botgezondheid. Zo brengt een tekort de  (auto-) immuniteit in gevaar, en verhoogt het de kans op diabetes, cardiovasculaire aandoeningen en sommige vormen van kanker. 10  Hogere spiegels zijn dan ook in verband gebracht met een langer leven. 11 12

Alle recente studieuitkomsten m.b.t. vitamine D

In dit artikel gaat het over vermoeidheid, het onvermogen om helder te denken en wat vitamine D hier mee te maken kan hebben.

Vitamine D en vermoeidheid

Vermoeidheid is een veelgehoorde klacht bij mensen met een vitamine D tekort. Uit een studie blijkt dat 77.2% van de mensen die vermoeid waren een vitamine D tekort speelde. Hetzelfde gold voor patiënten met het chronisch vermoeidheidssyndroom: ook zij hadden een lagere spiegel. De spiegel hoeft niet eens abnormaal laag te zijn om vermoeidheidsklachten te hebben. Bij de CVS-patiënten is deze niet altijd extreem laag, ook een spiegel van 44 nmol/L kan al in verband staan met de klachten. 13  Normalisatie van de vitamine D spiegel verbetert dit. De inname van ergocalciferol (D2) voor de duur van 5 weken verbeterde de vermoeidheidssymptomen significant. Vermoeidheid en mistig denken zijn natuurlijk inherent aan elkaar.  14

Ook zink, co-enzym Q10 en vitamine B12 spelen een rol bij energie en vermoeidheid.

Vitamine D en de cognitie

Aan de hele lijst van symptomen en ziekten die relateren aan een vitamine D tekort, kunnen helaas ook cognitieve achteruitgang en dementie toegevoegd worden. Vitamine D receptoren zijn ook aanwezig in het hersenweefsel, en de neuro protectieve effecten van de vitamine zijn aangetoond. Hier valt ook de oplossing van amyloïde plaques onder, een kenmerk van Alzheimer. 15  Het verband tussen een lage vitamine D spiegel en Alzheimer is goed gedocumenteerd. De kans op cognitieve achteruitgang is zelfs 4x groter bij ouderen die een tekort aan deze vitamine hebben. Andere studies laten ook associaties zien met beroertes, bloedvatvernauwingen in de grote aders en vaten in de hersenen. 16 17 18

Hersenmist

Het is fijn om je lichamelijk fit te voelen, maar mentale fitheid is ook onmisbaar. Vanuit mentale fitheid onderneem je juist allerlei activiteiten. Is lichamelijke fitheid te bereiken als je je “mistig” voelt? De kans is dan niet zo groot dat je eens flink de tuin gaat aanvegen of een rondje gaat joggen. Initiatieven ontspringen immers in het hoofd. Hersenmist wordt meestal veroorzaakt door ontsteking en oxidatieve stress. De hypothalamus ‘voelt’ deze stress. Elke keer als de stress verhoogt is, wordt hersenmist erger (zoals bijvoorbeeld bij slaapgebrek of een jetlag).

Maar welke rol speelt de zonvitamine bij hersenmist? Ook in de hypothalamus bevinden zich vitamine D receptoren, en een lage spiegel zal dit hersengedeelte negatief beïnvloeden. De receptoren in de hypothalamus hebben een belangrijke rol bij de neuroendocriene functie. 19 20). Sommige onderzoekers melden dat de zonvitamine onontbeerlijk is bij een goede breinontwikkeling, al vanaf het eerste levensjaar.  19 21  22  23 24

Vitamine D is een steroïde hormoon met een neuroactieve functie. 25 26  Het enzym dat verantwoordelijk is voor de samenstelling van de actieve vorm bevindt zich in het brein. 27 28 29

Cognitieve disfunctie uit zich in een gebrekkige mentale functie; dit veroorzaakt het gebrek aan alertheid, vergeetachtigheid en concentratieproblemen. Het bekende “ik wilde wat zeggen/doen, maar ik weet niet meer wat” is een voorbeeld hiervan.

Zowel D2 (ergocalciferol) als D3 (cholecalciferol) zijn beschikbaar als supplement. Een enkele dosis van 50.000 ie van D2 of D3 verhoogt de totale 25 (OH)D spiegel. D3 lijkt de spiegel beter te verhogen dan D2. Als de dosis infrequent genomen wordt, lijkt D3 beter. Voor vegetariërs of veganisten gaat de voorkeur uit naar D2. Zowel D2 als D3 kan het beste met een maaltijd ingenomen worden die vet bevat, voor een goede opname.30 31 32 

Foto’s: Jeffrey Hershfield, Pixabay

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Volg Goed Gezond op sociale media

error: mail@goedgezond.info
Goedgezond zit ook op Facebook! Meer nieuws vind je op de FB-pagina (vergeet niet op 'vind ik leuk' te klikken :-)