Vetzuren

Sojaolie, is deze olie nu echt zo gezond?

Share Button

Baby’s die gevoed worden met een formule die sojaolie bevat, lopen kans op een tekort aan essentiële vetzuren, aldus een recente studie. Eerdere berichten lieten weten dat soja olie de kans op obesitas en diabetes meer verhoogt dan kokosolie, en zelfs meer dan fructose dit doet. Dus hoe gezond is sojaolie nu eigenlijk?

Hoe gezond is sojaolie?

In Amerika is 90% van alle geproduceerde oliën sojaolie. De meeste sojaolie wordt gemaakt van genetisch gemodificeerde sojagewassen, en is de markt opgebracht met de claim dat deze olie gezonder is dan alle andere. Deze linolzuur-arme olie is big business. Hierbij komt dat -eveneens winstgevende- herbiciden rijkelijk op gentechgewassen gebruikt worden. Dit komt fabrikanten zoals Monsanto ten goede. Waar zo’n 10 jaar geleden nog regelmatig kritische studies verschenen over de effecten van soja en sojaolie op de gezondheid, zijn deze de laatste paar jaren schaars geworden. Ondertussen worden de voordelen van soja bejubeld.

Maar kloppen deze voordelen van GM-sojaolie ook?

Nauwelijks, volgens onderzoekers van de University of California-Riverside. Een UC-team zag hoe GM-sojaolie “net zo ongezond als gewone sojaolie is” en dat het ook “obesitas, diabetes en een vette lever opwekt.” GM-sojaolie heeft maar één voordeel op gewone sojaolie: het veroorzaakt geen insulineweerstand zoals de gewone versie dit doet.

Professor biologie en neurowetenschappen Frances Sladek van UC Riverside: “De GM-gewassen moeten getest worden om de lange termijn effecten te bekijken, voordat er iets verondersteld wordt over de impact op de gezondheid.”

Sojaolie: meer vetopslag en gewichtstoename dan kokosolie

Van nature zijn plantaardige oliën rijk aan onverzadigde vetten. Totdat ze gehydrogeneerd werden voor een langere houdbaarheid en meer stabiliteit; dit genereert transvetten. Van transvetten is nu wijd en zijd erkend dat ze uiterst ongezond zijn. De onderzoeken van Sladek lieten zien dat de vervanging van bijvoorbeeld kokosolie door sojaolie voor meer gewichtstoename, vetopslag, diabetes zorgde dan de consumptie van kokosolie dit doet. Sladek testte dit op muizen.

Vier groepen muizen kregen 24 weken lang een dieet die in elke groep verschilde. De controle groep volgde een vetarm dieet (5% vet). De andere drie groepen kregen een dieet dat voor 40% uit vetten bestond. Een groep kreeg dit uit kokosolie, bij de andere groep bestond het vet uit gewone sojaolie. Bij de vierde groep was het vet afkomstig van GM sojaolie. Lichaamsgewicht, voedselinname, glucose intolerantie en insulinegevoeligheid werden steeds geanalyseerd.

Ergste vette lever

De muizen die gevoed waren met beide sojaoliën hadden de ergste vette lever, glucoseintolerantie en obesitas dan de groep die de vetten uit kokosolie kregen. De muizen die GM sojaolie hadden geconsumeerd hadden wel wat minder vetweefsel dan in de groep die reguliere sojaolie genuttigd had: gewichtstoename in vergelijking met de controlegroep was hier 38%, en bij de GM-sojaoliegroep was dit 30%. In de kokosoliegroep was dit slechts 15%.

 

Is kokosolie echt “net zo ongezond als boter”?

Sojaolie minder gezond dan kokosolie

De conclusie van het onderzoek luidde: “Hoewel de GM sojaolie iets minder negatieve metabole bijwerkingen had dan de gewone sojaolie, is het niet net zo gezond als olijfolie -zoals gesuggereerd wordt. En het is zeker minder gezond dan kokosolie, dat voornamelijk uit verzadigd vet bestaat.”

Sojaolie slechter dan verzadigd vet

“Het is belangrijk om de metabole effecten en de impact van sojaolie te begrijpen voordat het alom aangenomen wordt als een gezonder alternatief. Sojaolie is vernietigender voor de metabole gezondheid dan verzadigd vet.”

Sojaolie slechter dan fructose

Een paar maanden na deze studie vergeleken Sladek en team wederom sojaolie met andere kokosolie 2 , en dit keer ook met fructose. Van fructose is bekend dat het in toegevoegde vorm een grote veroorzaker van metabole stoornissen en de vette lever is. Ook hier bleek sojaolie meer obesitas en diabetes te veroorzaken. Wederom was dit effect sterker dan bij kokosolie. De ‘gezonde’ sojaolie kwam echter ook uit de bus als een grotere boosdoener dan fructose.

De studie verliep ongeveer hetzelfde als de eerdere: weer werden muizen in vier groepen ingedeeld. De diëten bestonden voor 40% uit sojaolie, kokosolie, half sojaolie/half kokosolie of fructose.

Diabetes en insulineweerstand

De muizen in de sojaoliegroep waren dikker, hadden meer vetopslag en een vette lever met tekenen van leverschade, diabetes en insulineweerstand. Deze aandoeningen maken allemaal deel uit van het metabool syndroom. Fructose –die er toch om bekend staat deze aandoeningen te veroorzaken- gaf minder metabole effecten dan de sojaolie. Wel veroorzaakte fructose meer negatieve verschijnselen in de nieren en leidde het tot een verzakt rectum; een symptoom van de inflammatoire darmziekte.

De bevinding van dat sojaolie voor meer obesitas en diabetes zorgt dan fructose was een verrassing voor de onderzoekers. Vooral omdat de nieuwsberichten vaak over de rol van suiker en fructose gaan en in berichten over sojaolie meestal de voordelen belicht worden.

Sojaolie vormt het darm microbioom anders

Een recente rattenstudie was opgezet om te suggereren dat sojaolie gezonder is dan visolie. Visolie zou ontstekingsmarkers verhogen, en sojaolie zou ze verlagen. 3 Visolie bevat echter meer vetzuren dan sojaolie, en het zijn juist deze vetzuren die ontstekingsmarkers verlagen. 4 5 6

Maar uit de studie was ook het volgende te halen, namelijk dat:

  • Reuzel voor een toename van Akkermansia-bacteriën zorgt, meer dan dat sojaolie dit doet. Akkermansia bevordert de stofwisseling.
  • Helicobacter meer aanwezig is bij gebruik van sojaolie. Bacteriën uit deze stam zorgen voor maagklachten.
  • Visolie meer essentiële vetzuren bevat dan sojaolie. Essentiële vetzuren verlagen ontstekingsmarkers.

Het is apart dat sojaolie vanaf de late jaren 90 zo massaal geïntroduceerd werd als gezond alternatief, terwijl we al gezonde oliën hadden, zoals olijfolie en later ook kokosolie. Want ondanks de berichten van de laatste tijd dat kokosolie net zo ongezond is als boter, is het nog steeds een gezonde olie. De lengte van de vetzuurketenen uit kokosolie zijn namelijk anders dan die uit boter. En uit de onderzoeken van de University of California blijkt kokosolie dus gezonder te zijn dan sojaolie. De bonen in sojaolie zijn niet gefermenteerd, een belangrijk gegeven omdat er een verschil is tussen gefermenteerde en ongefermenteerde soja. Sojabonen worden wel bewerkt in aluminium tanks. Dit kan leiden tot hoge concentraties aluminium in het eindproduct. Er is bijna geen voedingsproduct te vinden waar geen sojaolie in zit.

Bronnen:

1 en 2. University of California, Riverside
3. Nature
4. Journal of the American College of Nutrition
5. Current artherosclerosis reports
6. European Journal of Pharmacology

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Volg Goed Gezond op sociale media

Kijk op Facebook pagina voor meer tips en nieuws (vergeet niet op 'vind ik leuk' te klikken :-)

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Via de cookies wordt informatie over uw gebruik van onze site gedeeld met partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services.