Voeding

De ergste voedingssoorten voor het hart

hamburger
Share Button

Een hartaandoening is iets om serieus te nemen en de meeste mensen maken zich er geen zorgen over, totdat ze oud genoeg zijn om klachten te krijgen. Volgens de cardioloog is ‘alles met mate’ de sleutel om het hart zo gezond mogelijk te houden. Een beetje van onderstaande voeding kan geen kwaad, maar je moet niet je te veel te buiten gaan bij het Chinese buffet.

Cardioloog Jeff Etherton maakt op www.thrillist.com een opsomming van de ergste voeding voor het hart en hier kunnen we vast wel inkomen.

Welke voeding is het ergst voor ons hart?

patat

Patat en chips

Geen enkel gefrituurd voedsel is echt gezond voor je, omdat er veel verzadigde vetten en transvetten inzitten. Je voeding mag maar een beetje van deze vetten bevatten. Maar volgens Etherton is patat echt het ergst. Etherton zegt: “wat je feitelijk doet is pure koolhydraten nemen en dan frituren, vervolgens doe je er zout op. Ons lichaam hunkert inderdaad naar zout en vet. Maar je zou dit moeten vervangen door gezonde alternatieven.”

Worst

Bewerkt vlees hebben een zeer slechte reputatie bij cardiologen en niet voor niets. Deze categorie vlees (waaronder bacon, ham en hotdogs) hebben bewezen dat ze het risico op hartfalen verhogen. Maar in tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen, zegt Etherton dat bacon niet het ergste is van allemaal. Worst heeft een dun omhulsel vanwege de grote hoeveelheid verzadigd vet, dus dan kun je ‘beter’ bacon eten.

Rood vlees

Rood vlees heeft een betrekkelijk grote hoeveelheid verzadigd vet en ook L-carnitine. Etherton adviseert om rood vlees te beperken tot minder dan 10% van je normale voeding om veilig te spelen. Varkensvlees is geen alternatief volgens de cardioloog. “Veel mensen denken dat varkensvlees oke is, omdat het niet rood is. Maar het bevat eveneens veel verzadigd vet, dus je moet het net als rood vlees beperken.”

Aardappel en maïschips

chips

Veel gezondheidsexperts haten chips om veel redenen. Ze zitten vol koolhydraten, meestal vol transvetten en ze zwemmen in zout. Lees de labels, zodat je in ieder geval de minst kwalijke optie kiest.

Frisdrank

De nadelen van frisdrank raken steeds meer bekend. En dit is volgens Etherton niet onterecht: “Frisdrank is echt heel slecht voor je, dat is het echt. Er zit 50 tot 60 gram suiker in een standaard glas frisdrank, en dat is bewerkte suiker. Ook light frisdrank is bewezen schadelijk voor de gezondheid.

Chinees

Chinese voeding bevat veel vet en heel veel zout en dan is het soms ook nog gefrituurd.

Pizza

Etherton: “Het probleem met pizza is, dat je grote hoeveelheden binnen krijgt van hoofdzakelijk 3 dingen. De bodem is koolhydraat- en zoutrijk. De saus plus bedekking idemdito, en die zijn dan ook nog vetrijk. Je kunt een beetje van de schade beperken door een volkoren bodem met olijfolie te nemen en dit te bedekken met tomatenplakjes en geitenkaas.

Soep uit blik

Veel van de bovengenoemde voeding is te zout en dit zal ons niet vreemd in de oren klinken. Maar er wordt makkelijk over een andere grote bron van zout heen gekeken: soep uit blik. Zelfs kleine blikjes kunnen al 600-800 mg bevatten. En nu we het toch over blik hebben: dit geldt ook voor blikgroenten en andere maaltijden in blik. Slechts 10% van het zout dat we eten komt uit de zoutstrooier, de andere 90% is verborgen.

Margarine

Sommige margarines zitten vol transvetten. Misschien staat er op dat het cholesterolvrij is, maar dan zit er een hoop andere ongezonde troep in.

Controversie

janee

Hoewel het ons vast niet verbaast dat bovengenoemde voeding niet goed voor ons is–we voelen er ons er meestal niet vitaler door, en worden er ook niet slanker van- is er wetenschappelijke controversie omtrent de schadelijkheid van verzadigd vet.

Ook noemt Etherton boter en kokosolie en andere tropische oliën ongezond, hekelt hij volle melk vanwege de verzadigde vetten. De genetisch gemanipuleerde koolzaadolie en de zonnebloemolie (veel omega 6 vetzuren, ontstekingsbevorderend) noemt hij gezond.

Verzadigd vet en Masai mannen

In de jaren 60 ontdekte dr. George Mann (onderzoeker Vanderbilt University) dat Masai mannen erg slank waren, een gezonde cholesterolspiegel hadden en niet geplaagd werden door hartaandoeningen. Deze mannen leefden op rood vlees en volle romige melk. (1) Dit bracht de wetenschap in verwarring, en de verklaring was dat de mannen waarschijnlijk een genetische bescherming hadden tegen het ontwikkelen van een te hoog cholesterolgehalte.

Later deden Britse wetenschappers onderzoek op Masai mannen die naar Nairobi verhuisd waren. Ze gingen daar steeds meer modern eten. Het cholesterol van de mannen schoot omhoog.

Soortgelijke observaties waren er van andere stammen (Samburu, Kenia en Fulani, Nigeria). Deze observaties spraken de stelling ‘verzadigd vet leidt tot hartaandoeningen’ tegen.

Aanklacht tegen verzadigd vet

In 1953 verscheen de eerste aanklacht tegen verzadigd vet: Atherosclerosis, a Problem in Newer Public Health, van Ancel Keys. (2) Het rapport was behoorlijk invloedrijk. Keys schreef dat het aantal doden in Amerika ten gevolge van een hartaandoening snel stijgende was en wel ten gevolge van vetinname. Hij presenteerde een vergelijking van vetinname tussen de landen Amerika, Canada, Engeland, Italië en Japan. In Japan was de vetinname het laagst en net als het aantal doden ten gevolge van deze voedingsstof. In Amerika gold het tegenovergestelde, en de rest van de landen zat er tussenin. Zo ontstond de stelling dat vetconsumptie tot hartaandoeningen leidt.

Scepsis

Toch waren er sceptici tegen deze stelling, zoals dr. Jacob Yerushalmy, University of California. Hij schreef in 1957 dat de link tussen vetinname en hartaandoeningen verdween, toen de data uit 22 landen vergeleken werden. Het aantal doden in Finland door een hartaandoening was 24x groter dan die in Mexico, terwijl de vetconsumptie in beide landen zo goed als identiek was. Er was volgens hem geen causatieve link. Hoewel de Amerikanen meer vet dan de Japanners aten, consumeerden  ze ook meer suiker en wit brood dan hen. (3)

Niet waterdicht

Ancel Keys hamerde verder op zijn stelling, en in 1970 werden de resultaten van een andere, grootschalige studie van Keys gepubliceerd. In 7 landen (Nederland, US, Japan, Italië, Griekenland, voormalig Joegoslavië en Finland) was de vetinname een sterke predictor van hartaanvallen over een periode van 5 jaar, volgens die studie. Ook noemde Keys de link tussen cholesterol en dood door hartaandoening. Volgens hem leidde het verzadigd vet uit dierlijke producten tot een verhoogd cholesterol en uiteindelijk tot een hartaandoening. De voorstanders van deze stelling waren lyrisch over de studie, maar de data waren niet waterdicht. Bij de landen Finland, Griekenland en voormalig Joegoslavië ontbrak de link.

Ook niet verwonderlijk; in deze landen – m.u.v. Finland- eet men redelijk Mediterraan, met veel verse tomaten, paprika’s, olijfolie, geiten- en schapenkaas en vers fruit. Dit is juist goed voor hart- en overige gezondheid.

Mediterraan dieet remt veroudering en verlengt levensduur

Update Mediterraan dieet: verlengt levensduur, en verlaagt kans op beroerte

In oost Finland bleken 5x zoveel hartaanvallen voor te komen dan in west Finland, ondanks minieme verschillen in inname van dierlijke vetten.

Oleic zuur

In het algemeen eet men voornamelijk drie soorten verzadigd vet: stearinezuur, palmitinezuur en laurinezuur. Ongeveer 95% van het verzadigd vet in riblappen, bacon of kippenvel bestaat uit dit trio, en bij boter en volle melk is dit 70%.

Vandaag de dag is het redelijk bewezen dat stearinezuur geen effect op het cholesterol heeft. Stearinezuur –waarvan grote hoeveelheden in cacao en dierlijk vet zit- wordt in de lever omgezet in een enkelvoudig onverzadigd vetzuur, oliezuur (oleic acid). Dit is hetzelfde gezonde vet dat in olijfolie zit. Onderzoekers bekijken dit vetzuur ofwel als onschuldig, ofwel als gunstig voor de gezondheid.

Hoe zit dat nou met LDL en HDL

ldl

Palmitine en laurinezuur echter, worden beschouwd als cholesterolverhogend. Ze zouden LDL (‘slecht’) cholesterol verhogen. Maar ze blijken ook HDL (‘goed’) cholesterol te verhogen, al wordt dit niet gemeld. En dit verlaagt juist de kans op een hartaandoening. Ook over LDL en HDL bestaat de nodig controversie. Er wordt algemeen aangenomen dat LDL plaque op de aderwanden veroorzaakt en dat HDL deze plaque verwijdert. Dit kan verklaren waarom meerdere studies melden dat het de HDL/LDL ratio is die van belang is als predictor van een hartaandoening, en niet LDL alleen.

“Verzadigde vetten, niet goed, niet slecht”

Ronald Kraus, professor voedingswetenschappen (University of California) zegt: “Ik zal niet zeggen dat verzadigde vetten goed voor je zijn, maar er is geen overtuigend bewijs dat ze slecht zijn.” Kraus bestudeert al meer dan 30 jaar de invloed van voeding en de vetsamenstelling (lipidenprofiel) in het bloed (vetsamenstelling) op het hart. Hij zegt dat hoewel sommige studies tonen dat de vervanging van verzadigde vetten door onverzadigde vetten het risico op hartaandoeningen verlaagt, dit niet betekent dat verzadigde vetten leiden tot dichtgeslibde aderen. “Het suggereert alleen dat onverzadigde vetten een gezondere optie zijn. “

Kraus ontdekte in 1980 dat LDL niet zomaar ‘slecht’ is. LDL komt in reeksen van verschillende formaten; subfracties. Sommige subfracties zijn groot en luchtig en andere zijn smal en gebonden. Dit onderscheid is belangrijk. De kleine gebonden subfracties maken de kans op dichtgeslibde aderen 4x groter. De grote subfracties zijn onschuldig. Andere studies bevestigen dit. (4)

Cholesterol mythe delft onderspit: richtlijn wordt geschrapt. “Richtlijn is al decennia lang fout”

Stevig ontbijt

Er is meer dat Kraus ontdekte: als mensen koolhydraten vervangen door vet –verzadigd of onverzadigd- neemt het aantal kleine en gebonden LDL-deeltjes af. Dit leidt tot het inzicht dat een stevig ontbijt met eieren en bacon (in plaats van ontbijtgranen) de kans op een hartaandoening verlaagt.

Mannen zijn eerder geneigd om kleine, dichte LDL deeltjes te hebben, maar deze tendens is flexibel en in werking gezet worden wanneer men koolhydraatrijk en vetarm eet. Anderzijds kan deze tendens omgekeerd worden, wanneer mens koolhydraatarm en vetrijk eten, inclusief de verzadigde vorm.

Volgens Kraus hebben weinig mensen voordeel van een vetarm dieet, mits ze ook gewicht verliezen en bewegen. En als een vetarm dieet overladen is met koolhydraten, kan dit juist de vetsamenstelling in het bloed negatief veranderen.

Dogma’s

Cardioloog en epidimioloog dr. Dariush Mozaffarian (Harvard University) deed in 2004 een studie onder oudere vrouwen met een hartaandoening. Hij ondervond dat hoe meer verzadigd vet deze vrouwen consumeerden, des te minder hun conditie verergerde. Hij herinnert zich nog het volgende: voordat zijn studieresultaten verschenen in het medisch blad American Journal of Clinical Nutrition, lieten andere vakbladen al een strategie los om de resultaten onderuit te halen. Mozaffarian: “In het voedingsveld is het heel moeilijk om iets gepubliceerd te krijgen dat tegen de gevestigde dogma ingaat. Het dogma zegt dat verzadigd vet slecht is, maar dat is niet gebaseerd op ondubbelzinnig bewijs.” Hij gelooft dat het cruciaal is dat onderzoekers open minded blijven, en niet de bevindingen onderdrukken die tegen de gevestigde ideeën ingaan. (4, 5)

Wanneer je gezond leeft, nauwelijks overgewicht hebt, niet rookt, regelmatig beweegt, lijkt de samenstelling van je voeding er minder toe te doen. Er zijn niet voldoende wetenschappelijke redenen om hard te maken dat natuurlijke voeding met verzadigd vet geen deel kan uitmaken van een gezond dieet.

Bronnen:

  1. www.westonaprice.org/blogs/cmasterjohn/the-maasai-an-interlude-what-does-all-this-sociocultural-and-historical-stuff-have-to-do-with-heart-disease/
  2. www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/13085148
  3. www.nemechekconsultativemedicine.com/?p=977
  4. www.ajcn.nutrition.org/content/80/5/1175.full
  5. www.nutrition.org/asn-blog/2013/12/the-counterintuitive-effects-of-saturated-fats-cholesterol-on-cardiovascular-disease/
  6. www.medscape.com/viewarticle/839360
Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Volg Goed Gezond op sociale media

Sinds kort zit Goedgezond ook op Facebook! Help je mee om de pagina bekend te maken? Vergeet dan niet op ‘vind ik leuk te klikken’ ;-) Thanks!