Afvallen Brein Voeding

Leptine weerstand en hoe sommige voeding je brein vertelt ‘Laten we dik worden’

voedselverslaving
Share Button

Hedendaagse voeding werkt niet mee aan een beter gewicht, sommige voeding geeft je brein het seintje: ‘laten we dik worden.’ De leptine-brein connectie en leptineweerstand hebben er veel mee te maken. WHO waarschuwt dat er in 2030 een obesitas-epidemie is. In Nederland heeft 50,9 % van de volwassenen overgewicht en 14,2% heeft obesitas.

Misleidende boodschap aan het brein

junkHet is de junkfood, fructosesiroop en andere bewerkte voeding die deze misleidende boodschap aan het brein afgeeft. Dat soort voeding bevat meestal weinig vezels en veel calorieën, vet en suiker. En het smaakt best goed!

Nu zijn we allemaal wel bekend met de risico’s van te frequent junkfood en andere bewerkte voeding eten, we horen dagelijks over hartaandoeningen, hoge bloeddruk, stofwisselingsaandoeningen enzovoort. Overgewicht is niet alleen een kwestie van zelfcontrole en wilskracht, zo laten nieuwe data steeds weer zien. Het zit iets genuanceerder in elkaar.

Leptine gedraagt zich anders junk- en bewerkte voeding

Leptine houdt gewicht in balans

Onze vetcellen maken leptine. Leptine is belangrijk om het gewicht te beheersen, maar gedraagt zich anders bij een slecht dieet. Dit ‘vet hormoon’ reist door de bloedbaan en geeft normaal gesproken een seintje aan het brein, dat er genoeg gegeten is, er minder gegeten kan worden en dat alles klaar is om de energie te gebruiken voor de stofwisselingsprocessen. Energie verbrandt overtollig vet. Het lichaam komt in balans en de leptineproductie daalt.

Leptinesysteem op de hobbel

Dit hele leptine-systeem werkt prima, als je overwegend gezond eet. Maar dit natuurlijke gewichtscontrole-systeem raakt op de hobbel wanneer er frequent vet- en te koolhydraatrijk gegeten wordt; het maakt je dan juist dikker. Dus kortom: eet je gezond, dan wordt je lichaamsvet automatisch in balans gebracht door leptine, maar eet je te ongezond, dan is het gedaan met deze natuurlijke gewichtscontrole, en kom je aan.

Brein raakt resistent voor leptine

De bedoeling van leptine is, dat wanneer het je hersenen bereikt, de hersenen hormonen vrijzetten die eten onderdrukken en de stofwisseling op gang brengen. Het lichaam gaat vet verbranden en je komt niet aan. Maar op een of andere manier zorgen junkfood en bewerkte voeding ervoor, dat er meer leptine geproduceerd wordt en dit is niet goed. Het brein raakt resistent voor leptine na verloop van tijd. En wanneer je brein leptine-resistent is, gaat de cirkel de andere kant op. Je brein zet hormonen vrij die eten bevorderen, je eetgedrag neemt toe en je komt snel aan. De wetenschap is nog steeds bezig om uit te zoeken hoe dit exact gebeurt, maar laat wel zien dat dit gebeurt.

Fructosesiroop en leptine resistentie

Wanneer er veel producten met fructosesiroop gegeten worden, valt men als snel in een ongezonde voedingsstijl en wordt leptineresistentie gecreëerd. Want fructosesiroop heeft dat effect. En daar zit nu het probleem: iedereen weet echt wel wat wel/niet gezond is, en welke producten beter te vermijden zijn. De kennis hieromtrent neemt toe. Het is echter lastig om fructosesiroop zo goed mogelijk te mijden, als dit in zoveel producten gestopt wordt en dan ook nog onder schuilnamen. We kunnen onze verantwoordelijkheid wel nemen, maar dan moeten we niet bedonderd worden. Om ‘gevaar’ te spotten, moet je wel kunnen weten waar dit zich bevindt, en vals spel van de voedselfabrikanten maakt het er niet makkelijker op gemaakt.

Fructosesiroop, ook waar je het niet verwacht

Van snoep(repen), zoete toetjes en drankjes en dergelijke weten we wat voor vlees we in de kuip hebben. Maar wie denkt aan fructosesiroop in de saladedressings en sauzen, in drankjes die als gezond gepromoot worden (Capri Sun), in ‘gezonde’ ontbijtgranen (Special K en Kellogg’s heeft er ook patent op), in normale fruityoghurt en dikmakertje Danoontje , die behalve fructosesiroop nog meer ongewenste toevoegingen bevat , in gezonde mueslirepen (Kellogg’s; Nutrigrain), in diepvriespizza’s. En helaas in andere (‘gezonde’) kinderproducten.

Data suggereren dat fructose in de loop der tijd leptine resistentie opwekt en zo ook obesitas. Ook zouden mensen die slank zijn snel obesitas ontwikkelen, zodra er een fructoserijk dieet gehanteerd wordt.

Obesitas en leptine-experts vertellen

Twee experts op het gebied van obesitas en leptine zijn professor pediatrische endocrinologie Robert Lustig (University of California)en professor endocrinologie Richard Atkinson. Ze vertellen in een gesprek met WebMD een en ander over de rol van leptine bij gewichtsproblemen en de zin/onzin van een leptine supplement in de strijd tegen overwicht:

(Robert Lustig, Richard Atkinson, WebMD)

Leptine: geen obesitashormoon, maar uithongeringshormoon

Leptine is niet ons obesitashormoon, maar ons uithongeringshormoon. Het is een proteïne dat in de vetcellen gemaakt wordt, in de bloedbaan circuleert en naar het brein gaat. Leptine is de manier waarop je vetcellen aan je brein vertellen dat je energie thermostaat juist ingesteld is. Het hormoon laat je brein weten dat er genoeg energie in je vetcellen is opgeslagen voor normale stofwisselingsprocessen. Met andere woorden: als het leptine niveau boven een bepaalde drempel zit, neemt je brein aan dat je energie toereikend is en dat je energie kan verbranden, voedsel kan eten, kan bewegen en dat processen zoals pubertijd of zwangerschap kunnen starten.

Als mensen gaan diëten, eten ze minder en verliezen de vetcellen wat vet. Dit vermindert de productie van leptine. Nu gaat het leptine niveau onder je persoonlijke leptine drempel. Als dit gebeurt ervaart je brein uithongering. Dit kan op elk leptine niveau gebeuren, en is afhankelijk van je persoonlijke drempel is. Je brein zegt als het ware: ‘Ik heb niet de hoeveelheid energie die ik gewend ben, ik ben in een uithongeringsstaat.’

Dan beginnen verschillende processen in het lichaam, om het leptine niveau omhoog te krijgen. Een zo’n proces is het stimuleren van de nervus vagus (10e hersenzenuw), die naar de buik- en borstholte loopt. De nervus vagus is je energieopslag-zenuw. Deze wordt aangezet, dus je word hongeriger. Het enige doel van de nervus vagus is, dat je extra energie opneemt en opslaat als vet. De reden is dat je meer leptine genereert, zodat dit weer wordt teruggebracht op je persoonlijke leptine niveau. Het maakt dat je gaat eten , zodat het niveau weer wordt zoals het hoort.

Mensen met overgewicht hebben grote hoeveelheden leptine, maar hun brein krijgt niet het belangrijke signaal om te stoppen met eten. Dit heet leptine weerstand. Leiptine weerstand lijkt op insulineweerstand bij diabetes 2, waarbij de alvleesklier grote hoeveelheden insuline produceert , maar het lichaam hier niet juist op kan reageren. Leptine spiegels worden steeds hoger, naarmate mensen dikker worden. We hebben allemaal een leptine bodem, maar het probleem is dat we geen leptine plafond hebben.

Leptine als obesitas-behandeling

(Dit was de grote hoop na de leptine-ontdekking in 1994 van endocrinoloog Richard Atkinson)

Volgens Atkinsons wezen muisexperimenten in de vroege jaren ’70 op een ‘soort hormoon dat de voedselinname en lichaamsgewicht beïnvloedt, maar wetenschappers wisten niet wat het was.

De leptine supplementen die verkocht worden op het Internet, bevatten niet echt leptine, dus de naam is misleidend. Deze supplementen bevatten ingrediënten die de leptinewerking moeten verbeteren of verzadigingsgevoelens moeten opwekken. Een aantal van deze supplementen zijn meer gericht op het algehele welzijn, om andere hormonen beter in balans te brengen, zoals schildklierhormonen, en om de gezondheid te optimaliseren, zodat het lichaam beter op leptine gaat reageren, volgens dr. Duffy Mac Kay, naturopathisch arts. “Veel hiervan bevat ingrediënten die het verzadigingsgevoel opwekken, zoals oplosbare vezels.” Of de supplementen daadwerkelijk effect hebben op de leptine werking kan Mac Kay niet zeggen: “De leptine wetenschap ontrafelt zich sinds 1994, dus er zijn nog een hoop onbeantwoorde vragen.”

Volgens Atkinson werkt leptine niet als een afslankmiddel, maar zijn er andere interessant aspecten aan, namelijk de rol die het speelt in de gezondheid van hart en botten. Lustig: “Leptine is uitermate belangrijk om het immuunsysteem gezond te houden en chronische ontsteking ontstaat door een inadequate leptinesignalering. En dit maakt deel uit van cardiovasculaire ziekten. Bovendien zorgt een goede leptinebalans voor gezonde botten.”

Het verband tussen leptine en kanker

Volgens Atkinson leggen wetenschappers bepaalde verbanden tussen leptine en sommige vormen van kanker. Zo kan leptine de groei van melanoom bevorderen. Ook kan het zelfs de vruchtbaarheid van vrouwen beïnvloeden. “Als het brein niet gevoelig voor leptine is, is men niet vruchtbaar. In oude tijden, wanneer er veel hongersnood was, en men niet genoeg vet had om een zwangerschap te overleven, was men beter af door niet zwanger te raken.”

Fructose, obesitas-epidemie en voedingsindustrie

Jaren geleden noemde Lustig al de schadelijke werking van fructose, of te wel fructosesiroop, maïssiroop in een serie colleges aan de UCSF . Hij noemde de obesitas epidemie een sociale issue als gevolg van de agenda van de voedselindustrie en winstzoekers. Zelf deed hij ook baanbrekend onderzoek.

Volgens Lustig veroorzaakt suiker calorie voor calorie insulineweerstand. En doordat de alvleesklier hoge niveaus insuline hierop vrijzet, krijgt het brein verkeerde signalen van leptine.

Lagere insulinespiegels, minder eten, gewichtsverlies

In de jaren 90 werkte Lustig met obese kinderen met hypothalamische disfunctie. De kinderen maakten meer insuline aan dan nodig was. Lustig nam aan dat de kinderen de verzadigingssignalen niet kregen van leptine en concludeerde dat het brein van de kinderen misleid werd met de boodschap dat er sprake was van uithongering. De arts diende octreotide toe, een medicijn dat de insulinevrijzetting blokkeert. Hierop daalde de insulinespiegels, aten de kinderen minder, verloren ze gewicht, werden ze actiever en verbeterde hun kwaliteit van leven. Hij paste dit ook toe op volwassenen, met hetzelfde resultaat.

Een calorie is niet een calorie

Fructose wordt door biochemische routes gerangeerd en omgezet in vet en andere moleculen. Lustig denkt niet dat alle voedingscalorieën dezelfde invloed op de vetopslag en het energieniveau hebben. Fructose wordt niet omgezet zoals andere voeding, en zelfs niet zoals glucose. Volgens Lustig is fructose net zo slecht als alcohol qua vetopslag in de lever en veroorzaakt het de vervette lever. Elke sucrosemolecuul bestaat uit een fructose- en glucosemolecuul, die vervolgens gescheiden worden. Fructosesiroop is een goedkopere mix van glucose en fructose en exact hetzelfde als sucralose. Zoals Lustig zegt, ‘beide giftig in hoge doses’.

In Amerika is de fructoseconsumptie van 15 gram naar minimaal 75 gram per dag gegaan. Bij veel voeding die gelabeld is met ‘vetarm’, heeft vet plaatsgemaakt voor suiker. Wanneer het op de schadelijke effecten aankomt, is suiker erger dan vet, volgens Lustig. Gezien de toename van onderzoeken die keer op keer hetzelfde melden, staat Lustig bij lange na niet alleen.

Achter afvallen zit dus meer, dan gefocust zijn op minder eten. Wat altijd gezegd werd, gewoon minder eten en de rest gaat vanzelf, dekt niet helemaal de lading meer. Het scheelt wanneer we de achterliggende mechanismen kennen. Als we gezonder gaan eten, brengen we de leptine toestand weer in balans, en merken we dat afvalperikelen een makkelijker gaan verlopen, dat er daadwerkelijk –en eindelijk- schot begint te komen in gewichtsverlies, terwijl we eerder maar niet begrepen waarom het niet lukte om af te vallen.

Lustig adviseert dan ook dat

  • elke vloeistof met toegevoegde suikers vermeden moet worden
  • consumptie van koolhydraten gepaard moet gaan met vezels
  • niet te veel achter elkaar gegeten moet worden (portie na portie)
  • je veel beweegt

Fructose zit natuurlijk in fruit, en dat is prima. De fruitvezels dragen bij tot een gevoel van volheid.

Leptine weerstand, andere maatregelen

  • Kurkuma brengt leptine beter in balans (1)
  • Omega-3 vetzuren moduleren eveneens de vrijzetting van leptine (2, 3)
  • Probiotica verbeteren de gastrointestinale integriteit en immuunbalans en de productie van korte keten vetzuren die een directe invloed op leptine hebben. (4) Ook bevorderlijk bij obesitas die opgewekt is door mono natriumglutamaat (5)
  • Resistentie training en aerobische en anaerobische activiteiten (6, 7)
  • Verder: aloe vera blad, zoethout, vitamine D, gember, knoflook, groene thee en alles wat gunstig is voor de darmbacteriën. (8, 9, 10)

© 2016, GoedGezond.All rights reserved.

Artikelbronnen: WebMD,  University of California San Fransisco

 Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol.Leptin resistance: a prediposing factor for diet-induced obesity.
Physiol Behav2006 Jun 30;88(3):249-56.
Nature Medicine.doi: 10.1038/nm1295-1311
Annu Rev Physiol. 2008;70:537-56.
Trends Endocrinol Metab. doi: 10.1016/j.tem.2010.08.002..

Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol. doi:10.1152/ajpregu.00195.2008
Adv Nutr, doi: 10.3945/an.112.003152
J Nutr Biochem. 2014 Apr;25(4):446-55. doi: 10.1016/j.jnutbio.2013.12.005


Vind je dit artikel informatief?

Geef de info door (via onderstaande button’s)!

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Sinds kort zit Goedgezond ook op Facebook! Help je mee om de pagina bekend te maken? Vergeet dan niet op ‘vind ik leuk te klikken’ ;-) Thanks!