Brein Vetten

Sommige plantaardige oliën zijn schadelijk voor het brein; welke en hoe zit dit?

Share Button
Bak je veel in diverse plantaardige oliën, dan moet je dit echt even lezen. Sommige oliën staan in verband met cognitieve gebreken en zijn niet gunstig voor een gezonde breinfunctie. Verhitting turnt bepaalde oliën om in een substantie vol schadelijke stoffen. Op kort termijn kunnen ze leiden tot mistig denken en concentratieproblemen. Welke oliën zijn funest voor je brein? En welke bevatten de minst schadelijke stoffen?

Plantaardige oliën schadelijk voor brein

Hoewel ons jarenlang verteld is dat plantaardige oliën gezond zijn, en de betere optie voor boter, staan ze helaas wel in verband met de ophoping van plaques in het brein, en neurodegeneratieve ziektes als Alzheimer en dementie. Althans, volgens dr. Catherine Shanahan, auteur van “Deep Nutrition: Why Your Genes Need Traditional Food”. De promotie van plantaardige oliën was een fatale fout, zegt Shanahan.

“Je ergste vijand”

Plantaardige olie veroorzaakt oxidatieve stress, wat de membranen in de hersenen beschadigt en leidt tot de ophopingen van plaques. Biopsies op Alzheimerpatiënten tonen deze ophopingen. Volgens dr. Catherine Shanahan, een huisarts die ook met een graad in biochemie en genetica heeft, is plantaardige olie “je ergste vijand.”

Verzadigde vetten, reuzel

In de jaren 50 werd ons verteld dat we geen verzadigde vetten meer moesten eten in verband met hart- en vaatziekten, en zo startte men massaal met de consumptie van plantaardige oliën. Boter en reuzel werden –ook in voedingsproducten- vervangen door oliën. De onverzadigde oliën leken altijd gezond, maar recent onderzoek toont dat de bewerkte oliën funester zijn dan de vetten die het vervangen heeft. Niet alleen recente onderzoeken, al in de jaren 70 doken er studies op die het gebruik van plantaardige oliën in twijfel trokken. Zoals een studie in British Medical Journal , waarin de twijfel werd geuit of plantaardige oliën daadwerkelijk het risico op hart- en vaataandoeningen verlaagt. Het bleek volgens de studie juist dat teveel plantaardige olie dit risico verhoogt.

Chaos in het brein, migraine

Shanahan:

“De manier waarop de oliën behandeld worden stript de olie van alle antioxidanten. De balans tussen oxidant-bestrijdende stoffen (antioxidanten) en vrije radicalen is hierdoor gecorrumpeerd.”

Volgens Shanahan kunnen plantaardige oliën chaos in het lichaam veroorzaken, en vooral in het brein. De regelmatige consumptie van de oliën kunnen leiden tot lethargie en concentratieproblemen op de korte termijn, en op de langere termijn tot neurodegeneratieve ziekten. Oxidatieve stress verstoort de breinfunctie, waardoor cellen niet normaal kunnen functioneren. Zij noemt als nr. 1 symptoom migraine.

Er is al enige tijd veel controverse omtrent vetten, en ook het boek van Shanahan zorgt voor de nodige tweespalt. Shanahan adviseert om meer verzadigde vetten te gebruiken, zoals kokosolie en boter, en anderen zeggen weer dit juist voor de ophoping van plaques zorgt en het risico op hart- en vaatziekten vergroot. Shanahan vraagt zich af waarom we niet voor gezonder -en tevens smakelijker- vet gaan.

Shanahan’s beweringen zijn niet wetenschappelijk getest, maar ander onderzoek lijkt haar zorg te staven m.b.t. de breinfunctie. (met uitzondering van de ophoping van Alzheimerplaques en het ontstaan van neurodegeneratieve ziektes; hier is weinig bewijs voor).

Palmolie

Zo waarschuwde de European Food Safety Authority in 2016 voor palmolie, een goedkope plantaardige olie in Nutella, margarine en sommige koekjes, chocolade- en bakproducten. 1  Het rapport waarschuwde voor gerotoxinen en carcinogenen die gecreëerd worden als de olie boven de 204 graden celcius verhit worden. Volgens Ferrero, de fabrikant van Nutella, wordt de palmolie op een lagere temperatuur verhit, en bevat het daarom minder schadelijke stoffen dan gesteld is. Dit wordt momenteel door de EFSA verder onderzocht. 2

Plantaardige oliën zetten chemische stoffen vrij

Ook onderzoek uit 2015 meldt dat sommige plantaardige oliën funest kunnen zijn, zowel voor het lichaam als voor het brein. Dit bleek toen een team van De Montfort University -onder leiding van professor Grootveld- studie deed naar de oliën: plantaardige oliën zetten hoge concentraties van de chemische stof aldehyde vrijzet. Aldehyde staat in verband met kanker, hartaandoeningen en dementie.

Verhitten van boter, kokosolie, reuzel beter

Het opwarmen van boter, reuzel en kokosolie veroorzaakt de minste aldehyden. Boter is veiliger als het verhit wordt dan olijfolie en in kokosolie komen verreweg de minste chemische stoffen vrij. Grootveld zei destijds:

“Bakken in vet is beter dan bakken in zonnebloem- en koolzaadolie. Decennia lang zijn we door de autoriteiten gewaarschuwd hoe slecht boter en reuzel is. Maar we zien dat boter zeer goed is voor bakdoeleinden, en reuzel eveneens.“ (lees artikel voor meer details) 

“Mensen is verteld hoe gezond de meervoudig onverzadigde vetzuren zijn in koolzaadolie en zonnebloemolie. Maar als je met ze gaat rommelen en ze aan hoge temperaturen blootstelt in de pan of oven, ondergaan ze een complexe reeks van chemische reacties, wat resulteert in een ophoping van grote hoeveelheiden toxische bestanddelen.”


Grootveld meldde tevens dat voeding gebakken in plantaardige olie, zoals vis en chips maar liefst 100 tot 200 keer meer aldehyden bevatten dan wat is vastgesteld als de veilige grens.


Waarom koolzaad- en zonnebloemolie slecht voor je zijn

De vetzuren in plantaardige oliën dragen ook bij aan andere gezondheidsproblemen, laat ander onderzoek zien. Professor John Stein, emeritus professor neurowetenschappen (Oxford University) zegt dat bijvoorbeeld koolzaad- en zonnebloemolie “het menselijk brein veranderen op een manier die net zo bedreigend is als klimaatverandering.”

De reden hiervoor is de rijkheid van omega-6 vetzuren in de oliën. Omega-6 vetzuren leiden tot een verlaging van omega-3 vetzuren in het brein, en dit is cruciaal voor de gezondheid. Stein legt uit wat er dan gebeurt:

“Als je teveel koolzaad- of zonnebloemolie eet, absorbeert het brein teveel omega-6 vetzuren en dit verdringt omega-3 op een effectieve manier.”

“Ik denk dat het gebrek aan omega-3 vetzuren een krachtig bijdragende factor is aan de toename van mentale gezondheidsissues en andere problemen zoals dyslexie.”

Behalve koolzaad- en zonnebloemolie, geldt dit volgens Stein ook voor raapzaad- en maïsolie. 3

De experts adviseren om alle plantaardige oliën te bannen, ook die in gebakken producten zoals brood, en alternatieven te gebruiken.

Of plantaardige oliën inderdaad volledig geband moeten worden uit het dieet kan betwijfeld worden. Kokosolie en olijfolie zorgen nog altijd voor de minste aldehyden, hoewel boter dan weer veiliger is dan olijfolie bij verhitting (maar gebruik dan niet de overbewerkte margarine!). De vele gezondheidsvoordelen van olijfolie zijn bekend, en het zou jammer zijn om deze te missen. Olijfolie kan misschien wel vaker onverhit geconsumeerd worden (zoals in een salade), hoewel bakken in olijfolie voordelen heeft: het is een stabiele olie die veilig hergebruikt kan worden, en die de fenolconcentratie van groenten verhoogt.  

Zonnebloem-, saffloer-, raapzaad-, mais- en koolzaadolie zijn echt oliën om te vermijden; ze barsten van de omega-6 vetzuren en daarbij zorgt hun GMO -karakter nog voor andere nadelen. Lijnzaadolie voorziet in omega-3 vetzuren en aangetoond is dat dit de breinfunctie (en depressieve symptomen) verbeterd. Met lijnzaadolie bak je niet, die kan je in yoghurt doen en als basis voor een dressing gebruiken. Of probeer eens avocadoboter.

Wel goed voor het brein is het MIND dieet

 Andere studies die bovenstaande bevindingen staven I  II  III  IV

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Volg Goed Gezond op sociale media

Kijk op Facebook pagina voor meer tips en nieuws (vergeet niet op 'vind ik leuk' te klikken :-)

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Via de cookies wordt informatie over uw gebruik van onze site gedeeld met partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services.