Brein Voeding

Wat stress en stresshormoon cortisol met het brein doen

Share Button

Stress heeft een negatieve impact op het brein, via stresshormoon cortisol. Het is dus echt belangrijk om stress aan te pakken, zodat je je hersenen beschermt en krimp van het hersenvolume voorkomt. Op welke manier beïnvloeden stress en cortisol ons brein? Welke voeding kun je eten om de cortisolspiegel te verlagen?

Stress, cortisol en het brein

Door stress te verminderen, verlaag je je cortisolspiegel en hiermee bescherm je je brein

In een nieuw onderzoek werd er gewerkt met deelnemers met een gemiddelde leeftijd van 49 jaar, die geen tekenen van dementie hadden. Aan het begin van het onderzoek werden het geheugen en de cognitie van de deelnemers getest. Deze werden na een periode van 8 jaar weer getest. Ook werden er aan het begin van de studie bloedmonsters afgenomen: dit was vooral om de cortisolspiegels te meten.

Hierna werden de deelnemers in groepen verdeeld, en werden ze gecategoriseerd in de hoogte van de cortisolspiegel: laag, hoog of gemiddeld. Als gemiddelde spiegel werd 10.8-15.8 mcg/dl cortisol genomen.

De bevindingen zijn gepubliceerd in journal Neurology.

De uitkomsten

Deelnemers met een hoge cortisolspiegel hadden een slechter geheugen, vergeleken met leeftijdgenoten met een gemiddelde spiegel. Belangrijk: het mindere geheugen was al aanwezig voordat de duidelijke symptomen van geheugenproblemen begonnen. De resultaten waren consistent, ongeacht geslacht, roken en BMI.

“Cortisol beïnvloedt veel verschillende functies, dus het is belangrijk om te onderzoeken  hoe hoge concentraties cortisol een impact op het brein hebben,” aldus studieauteur dr. Justin B. Echouffo-Tcheugui, Harvard Medical School.

De 2018 deelnemers ondergingen MRI scans, zodat het volume van de hersenen gemeten kon worden. Hieruit bleek dat degenen met hoge cortisolspiegels een kleiner hersenvolume hadden. Wat betreft lage cortisolspiegels: hier was geen link tussen stress, geheugen en breinvolume.

Echouffo-Tcheugui:

“Ons onderzoek detecteerde geheugenverlies en krimp van het brein bij mensen van middelbare leeftijd nog voordat de symptomen optraden. Het is dus belangrijk om manieren te vinden om stress te verminderen. Deze manieren zijn: voldoende slaap, matige beweging, ontspanningstechnieken in het dagelijks leven. Een andere optie is een cortisol verlagend medicijn.”

“Het is tevens van belang voor artsen om aandacht te schenken aan mensen met hogere cortisolspiegels. “

De studie heeft wat beperkingen. Zo werden de cortisolspiegels eenmalig gemeten, waardoor de meting niet representatief is voor lange termijn blootstelling aan het hormoon. Ook waren alle deelnemers Europees, waardoor de resultaten niet de effecten van stress op andere bevolkingsgroepen reflecteren.

Ondanks de beperkingen van deze studie, is uit eerdere onderzoeken ook duidelijk dat stress het breinvolume doet krimpen.

  • Studies op diermodellen toonden al dat stress invloed heeft op de functie en structuur van de hippocampus. Antidepressiva blokkeren de effecten van stress en bevorderen neurogenese bij dieren
  • Patiënten met PTSS (post traumatische stress stoornis hebben een kleinere hippocampus en geheugen gebreken. Ook hier keren antidepressiva de volume reductie en geheugenproblemen om. Dit suggereert dat deze middelen ook bij mensen neurogenese bevorderen. 1
  • Stress heeft ook invloed op de functie van de prefrontale cortex, waardoor normale emoties anders verlopen: het is hierdoor lastiger om in sociale situaties te functioneren die een correcte interpretatie van de emotionele uitingen van anderen vergen. 2
  • Stress leidt tot schade aan de hippocampus bij mensen 5, 3, 4

Cortisol verlagen

Enkele symptomen van een hoge cortisolspiegel zijn een verminderd libido en stemmingswisselingen

Eerst de nachtrust

Sociale en lichamelijke factoren kunnen “onder de huid” gaan zitten en vormen het brein en lichaam. In zo’n geval zou het eerste doel moeten zijn om de kwaliteit en kwantiteit van de nachtrust te verbeteren, een sociaal vangnet en een positieve kijk op het leven te hebben. Een gezond dieet volgen en regelmatig bewegen helpen ook. Het is makkelijker gezegd dan gedaan: soms is dit een echte uitdaging.

De noodzaak om met stress niet met je op de loop te laten gaan is absoluut aanwezig. Denk alleen maar aan de hippocampus en de geheugenproblemen. Stress beïnvloedt het dagelijks leven en draagt bij tot de ontwikkeling van allerlei psychische aandoeningen, zoals angst en depressie.

Stress reductie

Als je je cortisolniveau wilt verlagen zul je je dus eerst moeten richten op stress reductie. Cortisol is in principe een nuttig hormoon en speelt een rol bij veel lichaamfuncties. Zo reguleert het de bloedsuikerspiegel. Ook regelt het de slaap-waak cyclus, vandaar de slapeloze nachten door stress. Hiernaast regelt het de manier waarop het lichaam koolhydraten, vetten en proteïnen gebruikt: dit verklaart waarom sommige mensen van stress aankomen of afvallen. Cortisol heeft ook invloed op ontsteking en de bloeddruk. Het hormoon is meestal meer aanwezig in de ochtend en neemt gedurende de dag geleidelijk af.

Symptomen van een hoge cortisolspiegel

Symptomen van een hoge cortisolspiegel zijn: dorst, spierzwakte, blozend gezicht, hoge bloeddruk, vaker plassen, stemmingswisselingen (met name irritatie), gewichtstoename in het gezicht en rond de buik, osteoporose, verminderd libido, vermoeidheid, infecties, verminderd geheugen.

Voeding voor een lagere cortisolspiegel

Voor een lagere cortisolspiegel eet je onder andere donkere chocolade

Hoge cortisolspiegels staan in verband met voeding van lage kwaliteit. Het is dus belangrijk om gezond en uitgebalanceerd te eten, waarbij de inname van suikers, verkeerde koolhydraten en transvetten zwaar beperkt wordt. 6

Voeding waarvan bewezen is dat het cortisol verlaagt

  • Donkere chocolade 7
  • Grapefruit sap 8
  • Groene en zwarte thee 9  10
  • Water 11
  • Omega3 vetzuren 12
  • Vitamine C 13

 

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Volg Goed Gezond op sociale media

Meer gezondheid, natuurlijk gezond en voeding

Kijk op Facebook pagina voor meer tips en nieuws (vergeet niet op 'vind ik leuk' te klikken :-)

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Via de cookies wordt informatie over uw gebruik van onze site gedeeld met partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services.