Voeding

Eetlust beter onder controle: Wel/niet vetarme of koolhydraatarme voeding?

Share Button

Wat is nu beter: een vetarm dieet met veel koolhydraten, of een koolhydraatarm dieet met weinig vetten? Of kunnen we beter vetrijk eten? Er is zoveel over gepubliceerd, dat je de kluts kwijt zou raken. En waarom hebben we onze eetlust niet beter onder controle? Een nieuwe publicatie geeft wat meer inzicht in de vetten en de koolhydraten, en onze voedingskeuzes.

Wel/niet vetarm of koolhydraatarm?

De publicatie is van wetenschappers van Harvard T.H. Chan School of Public Health en gepubliceerd in Science. Verschillende wetenschappers geven in de publicatie hun visie en inzicht op de kwestie.

Geen one-size-fits-all vet/koolhydraat-ratio

De wetenschappers waren het erover eens dat er geen one-size-fits-all vet/koolhydraat-verhouding is. Waar het meer om gaat is dat een dieet met hoge kwaliteit voeding, weinig suikers en bewerkte granen de meeste mensen helpt om een gezond gewicht te behouden en chronische ziekten buiten de deur te houden.

De auteurs legden in het document drie contrasterende visies op de voedingsrichtlijnen voor vetten en koolhydraten uit:

  • Een hoge vetconsumptie leidt tot obesitas, diabetes, hartaandoeningen en mogelijk kanker, daarom is vetarme voeding optimaal
  • Bewerkte koolhydraten hebben een negatieve impact op het metabolsimse: koolhydraatarme of ketogene diëten met een hoge vetinhoud zijn daarom beter
  • De relatieve kwantiteit van voedingsvetten en koolhydraten zijn van weinig belang voor de gezondheid. Waar het om gaat is het type vet en de bronnen van koolhydraten

Voeding van goede kwaliteit belangrijker

Verhouding tussen vetten en koolhydraten is minder belangrijk dan voeding van goede kwaliteit

Dat de focus op de kwaliteit van de voeding hoort te liggen, daar waren de auteurs het over eens. Verzadigde vetten en transvetten zouden zo veel mogelijk vervangen moeten worden door onverzadigde vetten. En in plaats van bewerkte koolhydraten, zouden we beter volle graanproducten en groenten zonder al te veel zetmelen kunnen consumeren. Op deze wijze kunnen de meeste mensen een goede gezondheid behouden, binnen een vet/koolhydraat-ratio die vrij breed is.

Er bleven ook nog wat vragen over, die de basis van een nieuw “agendapunt” kunnen zijn:

  • Beïnvloeden diëten met verschillende vet/koolhydraat-ratio’s de lichaamscompositie (verhouding tussen vet en spiermassa) ongeacht de calorie-inname?
  • Voorzien ketogene diëten in meer metabole voordelen dan een dieet met een gemiddelde koolhydraatinname?
  • Wat is de optimale hoeveelheid van de diverse vetsoorten, waaronder verzadigd vet, bij een koolhydraatarm dieet?

Het is volgens de auteurs belangrijk om de antwoorden op deze vragen te vinden, omdat dit zal leiden tot effectievere voedingsrichtlijnen.

Waarom eten we liever vetten en koolhdyraten?

Een belangrijk punt bij onze voedingskeuzes, is het gevoel van beloning dat na consumptie plaatsvindt. Sommige voeding geeft een groter beloningsgevoel dan andere voeding. Helaas is het vaak het ongezonde voedsel dat het beste gevoel van voldoening geeft, hoewel dit maar kortstondig is. Hoe zit dit met vetten en koolhydraten?

Ons brein wil combi vetten/koolhydraten

Koolhydraten en vetten: ons brein wil ze graag in combinatie

De beloningscentra in onze hersenen stellen beide erg op prijs: zowel de vetten als de koolhydraten, zo bleek uit een studie in Cell Metabolism eerder dit jaar. Ons brein waardeert de combinatie van vetten en koolhydraten meer, dan vetten of koolhydraten alleen. Het is niet moeilijk om deze combinaties te vinden: veel bewerkte voeding is vet- en koolhydraatrijk. Onze hersenen houden ervan, wat onze trek in dit soort voeding verklaart: de voeding kaapt als het ware onze aangeboren signalen die de voedingsinname besturen.

Het is een van de mechanismen die achter de overconsumptie van bewerkte voeding zit.

In de studie werd uitgelegd hoe het biologisch proces dat de associatie legt tussen voeding en nutritionele waarde, vanuit evolutie-oogpunt erg belangrijk is. Onze jagende voorouders zouden geen energie spenderen/risico lopen voor voeding die van weinig waarde zou zijn.

Eetlust beter onder controle

Maar voedsel met vetten en koolhydraten lijken de calorielading via andere mechanismen aan het brein door te geven. Studiedeelnemers waren prima in staat om het aantal calorieën uit vetten in schatten, maar konden dit nauwelijks als het om koolhydraten ging. De onderzoekers concludeerden hieruit dat wanneer beide nutriënten gecombineerd aanwezig zijn, de hersenen de energiewaarde van de voeding anders inschatten.

Geen honger, toch eten

Eten terwijl we geen honger hebben, moeite hebben met het kwijtraken van extra gewicht: het zijn mede door deze mechanismen lastige zaken voor ons.

Sterke voorkeur voor vet, suiker en carb’s

De deelnemers, die op budget moesten shoppen, lieten ook zien dat ze bereid waren meer te betalen voor voeding waarbij vetten en koolhydraten gecombineerd waren. Er was een sterke voorkeur voor producten met veel vet, suiker en een combinatie van vetten en koolhydraten.

Boost voor beloningcentrum hersenen

Ratten die koolhydraten en vetten apart van elkaar nuttigden, hielden de eetlust beter onder controle

 

De vet/koolhydraat-combi boostte de neurale circuits in het beloningscentrum. De combi won het qua boost met glans van voedingsitems die favoriet, zoet of zeer voedzaam waren. Zelfs voeding waarvan de portie groot was verloor het van de vet/koolhydraat-combi. Ook speelt dopamine een rol bij onze keuzes. Koolhydraten zetten deze stof die als neurotransmitter fungeert vrij, en helpt de regulatie van wat en hoeveel we eten.

De gelijktijdige activatie van vet en koolhydraat signaleringsroutes lanceert een effect in onze fysiologie dat we nog niet aankunnen, volgens de auteurs.

Ratten die vetten en koolhydraten apart nuttigden waren bijvoorbeeld goed in staat om hun dagelijkse calorie-inname en lichaamsgewicht onder controle te houden. Maar toen ze vrij de toegang tot vetten en koolhydraten hadden, kwamen ze in rap tempo aan.

 

Share Button

Blijf op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws

Voer je e-mailadres in, en ontvang bericht in je mailbox als er een nieuw artikel is!

Volg Goed Gezond op sociale media

Meer gezondheid, natuurlijk gezond en voeding

Kijk op Facebook pagina voor meer tips en nieuws (vergeet niet op 'vind ik leuk' te klikken :-)

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Via de cookies wordt informatie over uw gebruik van onze site gedeeld met partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services.