4 Medicinale planten uit de prehistorische tijd

medicinale planten

Benieuwd welke medicinale planten onze voorouders in de prehistorische tijd gebruiken? En voor welke kwalen? En knoflook, werd dit toen ook al gebruikt?

Medicinale planten van lang geleden

Welke medicinale planten ze lang geleden gebruikten, misschien ben je er nieuwsgierig naar. Duizenden jaren geleden zagen medicijnen er iets anders uit dan nu. Mensen konden nog niet lezen en schrijven in de prehistorische tijd.

Weinig kennis in de prehistorie

Medicinale planten gebruikten ze ook in de prehistorische tijd, maar veel kennis was er nog niet

Onderzoekers maken een inschatting van de medicinale kruiden en planten die onze voorouders vele eeuwen geleden gebruiken. Aan de hand van menselijke resten en voorwerpen is dit te zien. Het is aannemelijk dat onze voorouders destijds geloofden in natuurlijke en bovennatuurlijke oorzaken en behandelingen van kwalen. Er zal vast wel een en ander zijn misgegaan: onderzoeken waren er immers niet. En wat wisten ze van de werking van het menselijk lichaam?

Wat ze wel enigszins wisten

  • Wel wisten onze voorouders iets de botstructuur. Opgravingen tonen dat botten waren gestript, gebleekt, samengebonden. Helemaal conform het lichaamsdeel waar ze vandaan kwamen. 1
  • Ook is er bewijs dat sommige prehistorische samenlevingen kannibalisme praktiseerden. 2  Wellicht wisten deze mensen over de innerlijke organen en waar spieren en vet zich bevonden.

Duidelijk is dat de prehistorische mensen in geesten geloofden die hun leven bepaalden. Dit idee bestaat in sommige culturen nog altijd.

Pijnlijke ervaring

Sommige vaardigheden kenden ze ook in de prehistorische tijd, hoewel ze dit niet onder de knie hadden. In Australië konden ze bijvoorbeeld wonden hechten en gebroken botten zetten. Dit laatste met behulp van modder: door ledematen hierin te zetten. Botten werden erg slecht gezet, zo blijkt uit opgravingen van archeologen. Het zal een zeer pijnlijke ervaring voor de slachtoffers geweest zijn.

Volksgezondheid

Er was niet zoiets als volksgezondheid. Wat logisch is, omdat onze voorouders niet lang op een plek bleven. Maar net als vandaag de dag hadden de mensen natuurlijk last van ziektes. Vanwege de verschillende leefstijlen en levensduren, waren die anders dan nu. Hoewel? Niet altijd.

Osteoartritis in de prehistorie

Wat ons vandaag de dag plaagt, deze conditie was er toen ook: osteoartritis. In de prehistorie moest men grote en zware dingen sjouwen. Dit belastte de knieën. Archeologische vondsten suggereren dat de gewrichtsaandoening die wij ook kennen vaak voorkwam.

Kleine fracturen aan de ruggengraat en spondylolysis. De laatste is een storing in de botopbouw van de ruggenwervel. Niet vreemd, gezien het slepen van zware stenen over lange afstanden. Om die reden waren er ook lage rugklachten.


Botvergroeiingen kwamen ook veel voor, waarschijnlijk door een lage spiegel van vitamine D en C.

Infectieziekten

Infectieziekten zijn natuurlijk van alle tijden. Resten laten veel sneden, botfracturen en wonden zien. Omdat er geen antibiotica, vaccins of andere middelen waren ontstonden er complicaties door infecties. En wat betreft hygiëne: er was nog nauwelijks kennis over hoe dit infecties kan voorkomen.

Mannen leefden langer

Waar in onze tijd vrouwen langer leven dan vrouwen, was dit vroeger anders. Een mogelijke verklaring is dat mannen jagers waren en eerder toegang tot hun prooi hadden. Vrouwen bleven in hun habitat, en konden omkomen van de honger. Dan was er natuurlijk nog de sterfte als gevolg van bevallingen.

Kort leven

Oud werden ze niet, onze voorouders uit de prehistorie. Uit studies uit twee prehistorische tijdperken concludeert men dat 20-40 jaar het hoogst haalbare was. Dan hebben wij het tegenwoordig een stuk beter.

Maar medicinale planten en kruiden zijn er altijd geweest. Die werden natuurlijk toen meer dan ooit gebruikt.

Welke medicinale planten?

Nu zijn we benieuwd naar de medicinale planten. Van 4 soorten is het meeste bewijs van gebruik gevonden

#1 Duizendblad

Dit moet astringerend, stimulerend en zweetafdrijvend zijn. Door de astringerende werking trekken weefsels samen en stopt bloeden. Handig voor wonden en sneden. De plant heeft ook een anti-inflammatoire en anti-pathogene werking. Duizendblad gebruiken we nog altijd om deze redenen.

Klein kaasjeskruid

Dit sierlijke plantje met roze bloemetjes komen we vaak in de natuur tegen. Onze voorouders bereidden het om de darm te reinigen.

Rozemarijn

Rozemarijn is mild basisch

Wie houdt niet van de mediterrane kruidige geur van deze plant? Vandaag weten we dat rozemarijn de cognitie stimuleert en beschermt tegen neurodegeneratieve ziektes.

Destijds was het gebruik als medicinale plant wijdverspreid. Het is niet helemaal duidelijk waarvoor.

Berkenzwam

Werd vooral in Europa gebruikt, als laxerend middel. Archeologen vonden sporen van deze zwam, die diarree kan veroorzaken.

Hoe zat het met knoflook?

Knoflook is een natuurlijke antibioticum. Dus daar zouden ze veel aan gehad hebben. Het gebruik van knoflook gaat duizenden jaren terug. Toch gebruikten onze prehistorische voorouders het knolletje nog niet.

Recept knoflooktinctuur van 5000 jaar geleden

Knoflook-honing tonic van paar duizend jaar geleden

Knoflook in Egypte

knoflook medicinaal
Ook knoflook kent een medicinaal gebruik dat duizenden jaren teruggaat. In de prehistorie werd knoflook echter nog niet gebruikt

Het heilzame aromatische knolletje consumeerden de Egyptenaren dagelijks, Althans, wie het zware werk deed in die tijd kreeg het te eten. Waarschijnlijk voor het behoud van kracht, zodat er harder gewerkt kon worden. Medische teksten (Codex Ebers) laten dit zien. Ook vonden archeologen goed behouden knoflooktenen in de tombe van Toetanchamon. Waarschijnlijk at de upperclass ze niet.

Parasitaire infecties

In de Codex Ebers staan meerdere gebruiken van knoflook. Het bolletje kwam van pas bij abnormale groei, abcessen, circulatie problemen, onwel zijn in het algemeen en problemen met insecten en parasieten.

Dus de Joden die onder slavernij van de Egyptenaren stonden kregen knoflook en andere groenten uit de allium familie te eten. Dit was voor meer productiviteit. In de Bijbel staat dat toen ze Egypte na lange tijd slavernij eindelijk verlieten, ze een aantal dingen misten. Welke dit waren? Vis, komkommers, meloenen, bosuien, uien en knoflook. Knoflook was vaak tegen parasitaire infecties.

Ook bekend bij de Oude Grieken

Ook in oude tijden gebruikten ze knoflook als therapeutisch middel. Bijvoorbeeld tegen parasieten

Bij de oude Grieken is ook veel bewijs van het gebruik van het aromatische knolletje. Het werd opgegraven bij het paleis van Knossos op Kreta. Hier ook weer goed behouden, en het doel was hetzelfde als die van de Egyptenaren: voor meer kracht en productiviteit. Daarom maakte het ook deel uit van het militaire dieet, vooral voor een komende strijd.

Voor betere prestaties

En atleten aten het bij de eerste olympische spelen. Hippocrates gebruikt ook knoflook bij zijn geneeswijzen. Deze bekende Griekse vader der medicijnen gebruikte het voor detoxificatie, ademhalingsklachten en baarmoederproblemen. Waar het ook voor gebruikt werd, was om de huid tegen giffen te beschermen.

Bij de Romeinen

Ook de romeinen gebruikten het bolletje voor kracht en uithouding. Soldaten, zeemannen: ze aten het allemaal. De Griekse geneeswijzen gingen geleidelijk aan over naar Rome. De Griek Dioscorides had de leiding over het leger van Nero.

Kennis van de bloedsomloop

Hij beschreef gebruiken van knoflook, en een ervan was dat het de aderen reinigde. Opmerkelijk, omdat men het systeem van de bloedsomloop pas honderden jaren later ontdekte. Het concept dat knoflook de cardiovasculaire gezondheid verbetert bestond dus al. Verder gebruikte men het voor maag- en darmproblemen, beten en verlichting van gewrichtsaandoeningen.

Tegen giffen en infecties

In Historica Naturalis, geschreven door een Griekse arts, staan 23 gebruiken van knoflook. In het schrift krijgt het bolletje uitgebreide aandacht als beschermend middel tegen giffen en infecties.

China: Als houdbaarheidsmiddel

Omdat knoflook de groei van ongewenste bacteriën tegengaat, is het niet verwonderlijk dat men het in China gebruikte om voeding langer goed te houden

Waar men knoflook ook veel gebruikte was in China. Eveneens maakte het daar deel uit van het dagelijks dieet. Het was ook een houdbaarheidsmiddel voor voeding. Verder moest het de ademhaling en voedselvertering verbeteren en werd het ingezet tegen parasitaire infecties. Maar ook geloofde men dat het somberheid, slapeloosheid en depressie kon behandelen.

India: Tegen hartaandoeningen en artritis

In het oude India gebruikte men het tegen hartaandoeningen en artritis. Dit staat in de Charaka-Samhita. Andere gebruiken daar waren: tegen vermoeidheid, verteringsproblemen, lepra en parasieten. De Charaka-Samhita is ook bekend als het Bower manuscript. Omdat een Britse officier uit de 19e eeuw het manuscript kocht en beschikbaar maakten voor studenten. Ook in India was het een no-go voor de bovenste klasse.

Knoflook voor het werkende volk

Knoflook werd ook beschikbaar in Europa toen de Romeinen meer richting het Noorden gingen. In de middeleeuwen was er in onze omstreken ook veel kennis van de therapeutische gebruiken van planten. Met name van het knolletje met de scherpe geur. Dit blijkt uit het Hortulus, een ander medisch manuscript. Hierin is knoflook prominent aanwezig. Knoflook was tegen verstopping, zonnesteek en een beter uithoudingsvermogen. Voor de werkende klasse.

Share