Opgeblazen gevoel/buik: zo pak je de wortels aan

opgeblazen gevoel

We kennen het allemaal wel: een opgeblazen gevoel in de buik. Sommige voeding lokt dit uit, en daarentegen voorkomt andere voeding een opgezette buik. Die opgeblazen buik, wat ligt eraan ten grondslag en hoe voorkom je dit?

Eens even kijken wat de wetenschap zegt over een opgeblazen gevoel. Het is een van de meest voorkomende gastro-intestinale klachten. En je voelt je niet bepaald comfortabel bij een opgeblazen buik. Soms oogt (en voelt!) het of je een paar kilo bent aangekomen. 

Factoren die een opgeblazen buik bevorderen

Er zijn wel wat factoren die een opgeblazen buik bevorderen. Hier zijn er een aantal:

  • Slecht geabsorbeerde koolhydraten
  • Dysbiose in het darmmicrobioom (darmflora uit balans)
  • Veranderingen in viscerale gevoeligheid, in de ingewanden dus
  • Abnormale reflexen van gladde en dwarsgestreepte spieren 
  • Langzaam geabsorbeerde korte keten koolhydraten (voorbeelden: fructose en mannitol) kunnen rap gas produceren met als gevolg een opgeblazen buik
  • Constipatie
  • Slechte opname van voeding, soms door verminderde functie van de alvleesklier of door coeliakie
  • Te weinig darmbeweging: door medicatie, scleroderma of te weinig beweging
  • Infecties: bacterieel (SIBO) of parasitair

Waarom FODMAP-dieet?

De belangrijkste recente ontdekking is dat een dieet met weinig fermenteerbare oligosacchariden, disacchariden, monosacchariden en polyolen een opgeblazen gevoel vermindert en de kwaliteit van leven verbetert. Dat vind je in een FODMAP dieet.

Hoeveel gassen produceren we?

opgeblazen buik
Het type koolhydraat dat je eet is van invloed op een opgeblazen buik

Dat we gassen produceren is normaal. In het spijsverteringskanaal zit sowieso al 200 ml, en er komt meestal 600-700 ml uit. 1 Winden laten we ook, gemiddeld 14x per dag en vooral na maaltijden. Gasproductie is het hoogst en snelst na inname van vaste én vloeibare voeding. 2 Als dit oploopt tot 25 per dag is dit ook heel gebruikelijk. De meeste gassen zijn stikstof, zuurstof, kooldioxide, waterstof en methaan. 2 We hoeven elkaar dus niet scheef aan te kijken als er een wind gelaten wordt, want we doen dit allemaal. Wel is het zo dat mannen ze meer laten dan vrouwen. Dit kan voor de vrouw nog wel eens aanleiding tot ergernis zijn. Dat de wederhelft het alweer doet. Soms gebeurt het expres. Maar niet iedereen is zich ervan bewust dat dit minstens 14 keer per dag gebeurt. Dit impliceert dat gassen ook onbewust het lichaam via de anus verlaten. 

Trage vertering

Mannen laten dus meer winden, maar vrouwen ervaren vaker een opgeblazen buik. Deze symptomen kunnen gepaard gaan met het gevoel dat je snel vol zit, een slechte adem, misselijkheid en darmproblemen. Als je de 25 keer per dag overschrijdt, is er vaak sprake van een trage vertering van voedsel. In het midden van de menstruatie laten vrouwen meer winden en ervaren ze vaker een opgeblazen gevoel. 4

Nu de vraag: wat doe je ertegen?

Behandeling van een opgeblazen buik lijkt nog behoorlijk moeilijk, als je de wetenschappelijke publicaties bekijkt. Gelukkig is er de laatste tijd wel veel meer inzicht gekomen. En is er meer gekeken naar factoren zoals verstopping, viscerale overgevoeligheid, abnormale reflexen van de spieren. Door je hierop te richten verbeter je de klachten, hoewel het niet helemaal de complete oplossing is. 

Slecht verteerbare koolhydraten

Zoals hierboven al gezegd, is het belangrijkste inzicht de slechte opname van korte keten koolhydraten (FODMAP’s). Ze worden slecht en/of traag opgenomen door de dunne darm. Onderzoeken tonen dat veel FODMAP’s de hoeveelheid vocht bevorderen die de dunne darm prikkelen. 5

Dit leidt tot veranderingen in de beweeglijkheid van de darmen, en soms tot diarree. De korte keten koolhydraten worden ook in snel tempo omgezet tot zuurstof, methaan en koolstofmonoxide. 6 Fructose, zoals sorbitol en mannitol, wordt echt langzaam opgenomen en slechts een klein deel bereikt de dikke darm. Voor patiënten met het prikkelbare darmsyndroom is dit helemaal een ramp en geeft dit meer klachten. 

De ene vezel is de andere niet

Je snapt dat verandering van voeding een must is, als je iets aan je opgeblazen buik wilt doen. Vermijd koolzuurhoudende drankjes. En hoewel vezels gezond zijn, verergeren ze een opgeblazen gevoel. Dus denk na over welke vezels je wilt nemen. Volle tarwekoren kun je beter niet nemen, want ze zijn rijk aan FODMAP’s. Vezels die een trage fermentatie ondergaan zijn beter geschikt. Dit zijn psylliumvezels. Ze geven minder klachten. 

Manipuleer je darmflora

Is SIBO de oorzaak van je opgeblazen buik, dan moet dit eerst aangepakt worden. Deze bacteriële overgroei in de dunne darm geeft altijd een opgeblazen gevoel. Want natuurlijk zijn de darmflora flink uit balans in deze situatie. Helaas, antibiotica zijn nodig om dit behandelen. Rifaximine is het enige antibioticum met hoogstaand bewijs dat het slecht geabsorbeerd wordt. Dit lijkt ongunstig? Dat is het niet, omdat het hierdoor minder bijwerkingen geeft. Het middel leidt tot een significante afname van opgeblazenheid. 7 De invloed van je darmflora gaat veel verder dan je misschien denkt. Gezonde flora remmen veroudering en verbeteren zelfs sociaal gedrag.

Probiotica

Heel duidelijk en kort: het zijn vrijwel aleen de bifidobacteria die werken tegen een opgeblazen gevoel.

  • Bifidobacterium infantis 35625. Die is beter dan Lactobacillus in dit opzicht. 8 9
  • Bifidobacterium lactis: kan ook een opgezette buik verminderen. 10

Kiwifruit extract

Bewijs dat kiwifruit extract effectief is bij klachten als een opgeblazen buik en verstopping blijft opduiken. Waarom dit precies werkt is nog niet helemaal duidelijk. Maar het bevordert zowel de laxatie als de darmbewegingen. Het volle gevoel neemt daadwerkelijk af. 11 12  Dit kun je ook bereiken met twee kiwi’s op de nuchtere maag. De serotoninerijke kiwi heeft trouwens nog een voordeel, namelijk dat je er goed op slaapt! Dan eet je ze ‘s avonds en slaap je als een roos.

STW5 (Iberogast)

Iberogast komen we tegen op de tv-reclame. De naam klinkt misschien niet zo aantrekkelijk. En hoewel we helaas vaak genept worden, is dit niet een fake middel, maar wetenschappelijk bewezen. Het bevat 20 verschillende kruiden die de opgezette buik goed aanpakken. 13 HIernaast vermindert het ook dyspepsie. Dat vervelende volle gevoel en spanning rond de buik en maag wordt een stuk minder. Het is de moeite waard om te proberen, en volkomen veilig. 14 15 16 17

Dit zijn de belangrijkste tips tegen een opgeblazen gevoel! Er kon een opsomming volgen van welke voeding wel/niet, maar dit pakt de wortels. Verdiep je in FODMAP’s en werk aan een gezonde darmflora. Dat zijn namelijk de sleutels om de opgeblazen buik te voorkomen én/of te verminderen.

Share