Energiedrankjes: hoe veranderen ze je stemming?

energiedrankjes stemming

Energiedrankjes. Geven ze wel een boost? Of geven ze op den duur veranderingen in je stemming? Studies tonen dat ze inderdaad je gemoedstoestand verstoren. En gevoeliger maken voor angst en depressie. Wat ze in je brein doen is niet zo positief.

Wat doen energiedrankjes met je stemming?

Toch zijn energiedrankjes populair, natuurlijk in de eerste plaats om de vermeende energie die ze moeten geven. Helaas laten onderzoeken zien dat ze je mentale gezondheid geen goed doen. Denk je dat ze een positieve stemming geven, denk dan nog eens. Vanwege de werking op de hersenen kun je depressief raken en angstig worden. Niet alleen dat; ze veranderen ook je gedrag en stemming. Maar: negatieve effecten hebben veel met de dosis te maken. Of je een incidentele of consequente consumeerder bent, bepaalt of energiedrankjes inderdaad je stemming veranderen.

Guarana, taurine, caffeïne etc

De combinatie van stoffen in energiedrankjes kunnen de stemming verhogen. (1) Meestal zijn dit ingrediënten als guarana, ginseng, B-vitamines, taurine en l-carnitine. Echter, een positieve of negatieve werking hangt van de dosis af. Maar de mix met caffeïne kan ongewenste effecten hebben. (2)

  • Een dosis van 250 mg kan meer geprikkeld maken
  • Als een drankje 500 mg bevat kan er wat zwaardere geïrriteerdheid zijn

Kinderen en tieners

Neem hierbij ook de ontwenningsverschijnselen van de cafeïne. Gezien het gegeven dat energiedrankjes stemming veranderen en gevoeliger maken voor angst en depressie, (3) is het jammer dat 12- tot en met 17-jarigen de snelst groeiende gebruikers zijn.

Acute effecten

energiedrankjes
Energiedrankjes hebben acute effecten op de stemming, die aanvankelijk positief lijken. Problemen ontstaan bij chronisch en overmatig gebruik.

Waarom energiedrankjes zo populair zijn is omdat ze de vitaliteit verhogen en meer sociaal extravert maken. Ook kunnen ze de stemming behouden bij vermoeidheid of bij veeleisende cognitieve taken. Deze effecten op de stemming, die acuut zijn, blijken inderdaad volgens sommige studies te kloppen. (4 t/m 8)

Evengoed zijn de negatieve effecten van energiedrankjes op de stemming ook gedocumenteerd. Die zijn, 1 uur na consumptie (6, 8):

Meer gespannenheid en stress

  • Toegenomen nervositeit
  • Slapeloosheid
  • Vermoeidheid

Chronisch en excessief gebruik

Bij bestaande psychische stoornissen triggeren energiedrankjes soms een terugval. Zo zijn energiedrankjes niet bevorderlijk voor de stemming en gemoedstoestand van patiënten met een bipolaire stoornis, schizofrenie, persoonlijkheidsstoornis. (9 t/m 13) Wel suggereren studies dat de terugvallen voorkomen bij excessief gebruik. Deze studies linken overmatige consumptie bij mensen met een psychische stoornis met ernstige manische symptomen, suïcidaliteit en angsten. (14 t/m 16) Onder excessief gebruik wordt dan bijvoorbeeld verstaan: 6 tot 8 blikjes per dag, meerdere maanden achter elkaar. Hier speelt ook cafeïne toxiciteit een rol, een bevinding die ook een rol speelt bij andere studies.

Meer angst en depressie

Een van de uitwerkingen van energiedrankjes op de stemming is dat consumeerders meer angst ervaren, vergeleken met non-consumeerders. Maar dit geldt alleen voor wie het op regelmatige basis drinkt. Dit was al bij 100 ml het geval. (17 t/m 19) Een grootschalige studie onder schoolkinderen liet hogere depressie scores zien door energiedrankjes. Dit effect van energiedrankjes op de stemming speelde vooral bij jongens. 20

Wat gebeurt er in je lichaam?

Hoewel acute effecten van energiedrankjes op de stemming vaak positief lijken, wordt chronisch gebruik geassocieerd met ongewenste mentale gezondheidsuitkomsten. Slaapproblemen nemen toe, net als stress en angst. Het is vooral de hoeveelheid cafeïne wat negatief is. Cafeïne bereikt binnen tien minuten na het drinken van een energiedrankje de bloedbaan. In de 15-45 minuten die volgen piekt het cafeïneniveau in de bloedbaan. Hierop voel je je meer alert en ervaar je een betere concentratie.

Vermoeidheid en stress

Zoals we weten heeft koffie voordelen, maar niet in de hoeveelheid die in energiedrankjes zit. Cafeïne blokkeert adenosine, een chemische stof die betrokken is bij ons energieniveau. Dit geeft een boost en zet sneller “feel good” neurotransmitters vrij, vooral dopamine. Maar bij chronisch gebruik is er dus de keerzijde van energiedrankjes op de stemming. De overload aan cafeïne wordt binnen een klein uurtje opgenomen, waarop de lever reageert. Er komt meer suiker de bloedbaan in.

Binnen een uur raakt de cafeïne uitgewerkt en val je in een dip. Je energieniveau is laag en vermoeidheid treedt op. Je stemming gaat achteruit. Hier ben je niet zo snel vanaf. Want pas na 5 á 6 uur is de hoeveelheid cafeïne gereduceerd, en dan nog maar met 50%. Bij kinderen en tieners blijft cafeïne langer en op een hoger niveau in het bloed.

1.Haskell CF, Kennedy DO, Wesnes KA, Scholey AB.Cognitive and mood improvements of caffeine in habit-ual consumers and habitual non-consumers of caffeine.Psychopharmacology. 2005;179:813–825. 2.Kaplan GB, Greenblatt DJ, Ehrenberg BL, et al. Dose-dependent pharmacokinetics and psychomotor effectsof caffeine in humans. J Clin Pharmacol. 1997;37:693–703. 3.Richards G, Millward N, Evans P, Rogers J, Smith AP.Acute effects of energy drinks on behavioural sanctionsin secondary school children: A preliminary study. JFood Res. 2015;4:1–9. 4. Ishak WW, Ugochukwu C, Bagot K, Khalili D, Zaky C.Energy Drinks: Psychological effects and impact onwell-being and quality of life–A literature review.Innov Clin Neurosci. 2012;9:25–34.18. 5. Smith N, Atroch AL. Guarana´’s journey from regionaltonic to aphrodisiac and global energy drink. EvidBased Complement Alternat Med. 2010;7:279–282.19. 6. Salinero JJ, Lara B, Abian-Vicen J, et al. The use of en-ergy drinks in sport: Perceived ergogenicity and side ef-fects in male and female athletes. Br J Nutr. 2014;112:1494–1502.20. 7. Su¨nram-Lea SI, Owen-Lynch J, Robinson SJ, Jones E,Hu H. The effect of energy drinks on cortisol levels, cog-nition and mood during a fire-fighting exercise. Psycho-pharmacology. 2012;219:83–97.21. 8. Wesnes KA, Barrett ML, Udani JK. An evaluation of thecognitive and mood effects of an energy shot over a 6h pe-riod in volunteers: A randomized, double-blind, placebocontrolled, cross-over study. Appetite. 2013;67:105–113 9.Machado-Vieira R, Viale CI, Kapczinski F. Mania asso-ciated with an energy drink: The possible role of caf-feine, taurine, and inositol. Can J Psychiatry. 2001;46:454–455.27. 10. Rizkallah E, Be´langer M, Stavro K, et al. Could the use ofenergy drinks induce manic or depressive relapse amongabstinent substance use disorder patients with comorbid bi-polar spectrum disorder? Bipolar Disord. 2011;13:578–580.28. 11. Chelben J, Piccone-Sapir A, Lanco L, Shoenfeld N,Kotler M, Strous RD. Effects of amino acid energydrinks leading to hospitalization in individuals with men-tal illness. Gen Hosp Psychiatry. 2008;30:187–189 29. 12. Cerimele JM, Stern AP, Jutras-Aswad D. Psychosis fol-lowing excessive ingestion of energy drinks in a patientwith schizophrenia. Am J Psychiatry. 2010;167:353.30. 13. Menkes DB. Transient psychotic relapse temporally re-lated to ingestion of an ‘‘energy drink.’’ Med J Aust.2011;194:206. 14. Berigan T. An anxiety disorder secondary to energydrinks: A case report. Psychiatry. 2005;2:10.32. 15. Sharma V. Red Bull and mania. Germ J Psychiatr. 2010;13:178–180.33. 16. Szpak A, Allen D. A case of acute suicidality followingexcessive caffeine intake. J Psychopharmacol. 2012;26:1502–1510. 17. Evren C, Evren B. Energy-drink consumption and its re-lationship with substance use and sensation seekingamong 10th grade students in Istanbul. Asian J Psychiatr.2015;15:44–50.52. 18. Stasio MJ, Curry K, Wagener AL, Glassman DM. Rev-ving up and staying up: Energy drink use associatedwith anxiety and sleep quality in a college sample. Coll Stud J. 2011;45:738–74 19.Malinauskas BM, Aeby VG, Overton RF, Carpenter-AebyT, Barber-Heidal K. A survey of energy drink consump-tion patterns among college students. Nutr J. 2007;6:35. 20. Azagba S, Langille D, Asbridge M. An emerging adoles-cent health risk: Caffeinated energy drink consumptionpatterns among high school students. Prev Med. 2014;62:54–59

Share