Karamelkleurstof ongezond, lees waarom

karamelkleurstof onveilig

Karamelkleurstof ongezond? Volgens Coca Cola niet. Logisch, want E150 is de kleurstof die voor de befaamde bruine kleur zorgt. Maar de kleurstof zit ook in bier, ijsthee, energy drinks, koffie, snoep, sauzen, bouillon, ijs en whiskey. De bijproducten van E150 maken karamelkleurstof onveilig.

Al lange tijd is er discussie over of karamelkleurstof onveilig is of niet. De kleurstof is aangegeven onder E-nummers E150 a, b, c en d. Het gaat met name om de laatste 3. Vaak zie je “kleurstof karamel” op een etiket staan. Het bijproduct van karamelkleurstof is 4-methylimidazole (4-MEI), dit zou kankerverwekkend zou zijn. Duidelijk, dat maakt karamelkleurstof ongezond.

Karamelkleurstof onveilig

Als suiker verhit wordt, ontstaat karamel. Karamel zit in snoep, dranken, jenever, donkere bieren, whiskey, bouillon’s en sauzen. Buisman, dat dient om meer smaak aan koffie te geven, is een goed voorbeeld van gebrande karamel. Een lekkere smaak weliswaar, maar volgens onderzoeken is karamelkleurstof ongezond.

De kleurstoffen op basis van karamel

  • E150d, sulfiet-ammoniakkaramel, gemaakt met toevoeging van sulfiet en ammoniakzouten
  • E150c of ammoniakkaramel, met ammoniak
  • E150b of alkali-sulfietkaramel met sulfieten
  • E150a, zonder toevoegstoffen

Wederom: het is de dosis die het gif maakt

In bijvoorbeeld donkere bieren en cola is karamelkleurstof ongezond omdat 4-MEI (of 4-MI) vrijkomt. In light cola zit het meest. De EFSA (dat kun je zien als de Europese consumentenbond) adviseerde in 2011 om de hoeveelheid bijstoffen van karamel te verlagen tot het laagste niveau. Om kankergevaar te verlagen, in afwachting van de resultaten van nader onderzoek. Hoewel de hoeveelheid bijstoffen aangepast werden, zit de stof in een breed scala aan producten. Waaronder in cola, bier, koekjes, ijs en toetjes. De kleurstof zit in zoveel producten dat de consumeert misschien niet profiteert van de verlaging. Neem je 10 producten met een verlaagde dosis, dan krijg je alsnog een hoge hoeveelheid binnen. Dat karamelkleurstof onveilig voor de gezondheid is, bevestigde ook het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid.

Onderzoeken laten echt wel zien dat karamelkleurstof onveilig is. 4-MEI is kankerverwekkend, en veroorzaakt bloedarmoede en gewichtsverlies. Wat betreft de kankerverwekkendheid: hoe meer je binnenkrijgt des te hoger de kans is.

Niet goed voor de hartslag

ice-cream-2392326_640.jpg
In onder andere cola, ijsthee, energie drink, snoep en ijs zit E-nummer 150. Voor je alvleesklier, stofwisseling en hormonen is karamelkleurstof ongezond

Zoals bij veel dingen is het de dosis die het gif maakt. Dat E150 in zoveel voedingsproducten en drankjes zit, is wat karamelkleurstof onveilig maakt. Het bijproduct (4-MI) is een molecuul dat giftig is voor de cellen van mens en dier. Toen de toxische effecten op zebravisjes onderzocht werd, bleek ook hoe ongezond het is. De zebravis komt voor 70% genetisch overeen met de mens. Bij de muis ligt dit overigens een stuk hoger. Maar een muis laten opgroeien kost ongeveer een jaar, en bij de zebravis is dit slechts een paar dagen. Wat uit studie op de beestjes blijkt is dat E150 (d, in dit geval) een negatieve invloed had op zwangerschap, overleving van embyros en hartslag. Dit alles was dosis afhankelijk. Verder was karamelkleurstof ongezond aangaande zwem prestaties, schade aan de skeletspieren en de pericardiale ruimte (m.b.t. het hart).

Energy drinks: hoe veranderen ze je stemming?

Ander onderzoek toont dat 44-58% van de mensen boven de 6 jaar gemiddeld 1 glas, blikje of flesje frisdrank per dag drinken. Dit is voldoende voor blootstelling aan 4-MEI, en verhoogt volgens de onderzoekers de kans op kanker onnodig. Onnodig, want de kleurstof is slechts voor esthetische doeleinden toegevoegd.

Ook ongezond voor de alvleesklier

Dat de stof in verband staat met diabetes, obesitas, alvleesklierkanker en hormonale stoornissen maakt evident dat karamelkleurstof onveilig is. 4-MEI is gedecteerd in noemenswaardige concentraties in cola’s en andere drankjes. De neurotoxiciteit en carcinogene activiteit zijn aangetoond bij dieren als het veel geconsumeerd werd. Maar wat is veel? Dit is onduidelijk omdat een veilige maximale inname nog onduidelijk is. Muizen kregen een hoge bloedsuikerspiegel en werden ongevoelig voor insuline na minder dan 2 maanden (bij een inname van 31 mcg/per kilo lichaamsgewicht/per dag. De betacellen van de alvleesklier gedroegen zich niet meer normaal en wekten veranderingen in de stofwisseling op. 4-MEI bevorderde ook vetophopingen. Dit kwam dus niet door suikers of kunstmatige zoetstoffen (die hebben dit effect ook al), maar door uitsluitend door 4-MEI.

In Coca Cola lijkt het minst te zitten, daarentegen zit in Pepsi het meeste (light of gewoon). In sommige ijstheeën zit meer dan in Coca Cola. En het is te verwachten vanwege de kleur: het zit ook in ijstheeën en energy drinks. In sommige ijstheeën zit meer dan in Coca Cola. Omdat karamelkleurstof ongezond is, kun je dit beter met mate drinken.